Tag Archive: Opawa


Przełęcz pod Lyrą (1005) – bez znaków – Dolina Białej Opawy (960) – znaki żółte – Pod Owczarną (1210) – znaki niebieskie – U Barbórki (1310) – znaki czerwone i niebieskie – Pradziad (1492) – znaki niebieskie i czerwone – Szwajcarka (1310) – znaki niebieskie – Pod Kozim Wierchem (1070) – bez znaków – Sokół (1187) – bez znaków – siodło pod Lyrą. Długość: 21 (22,5) km (bez Pradziada – 2 km). Suma podejść: 1100 metrów.

Trasa nieco męcząca, ale postanowiłem zamieścić opis, bo jest to ciekawy wariant przejścia na Pradziad (a widzę po statystykach, że to góra jedna z najpopularniejszych na tym blogu). Można go skrócić prawie o połowę, idąc na „nielegale” na skuśki z Pradziada grzbietem na Sokół, ale z uwagi na ochronę przyrody, tutaj takiego wariantu nie polecam. Druga odległość w nawiasie wiąże się z początkowym etapem trasy, gdzie możliwe są dwa warianty. Z siodła pod Lyrą (darmowy parking) idziemy prosto szeroką stokówką, która trawersuje wschodnie stoki masywu Pradziada. W momencie, gdy trakt zaczyna skręcać w prawo, na wprost pojawia się zarośnięta borówczyskami przecinka, którą prowadzi prosto ścieżka oznakowana białymi pasami. Wiedzie ona na opadające z Ostrego Wierchu (1228) ramię.

Wylesienia w dolinie Białej Opawy

I tu mamy dwie możliwości – albo prosto w dół na dolinę Białej Opawy (ścieżki są pozarastane i jest miejscami bardzo stromo, polecam tylko wytrawnym turystom, ale skracamy w ten sposób trasę o 1,5-2 km), albo w lewo grzbietową ścieżką (również znakowana białymi pasami), która obniża się w rejon mostu na Białej Opawy u wjazdu do Karlowej Studzienki. Po drugiej stronie mostu napotykamy znaki żółte oraz niebieskie i idziemy nimi w prawo, dochodząc po około kilometrze do połączenia z wariantem I. W obu wariantach powinniśmy dojść do rozwidlenia szlaków niebieskiego i żółtego w dolinie Białej Opawy (opisany niżej szlak żółty jest zwykle zamknięty w sezonie zimowym aż do początku maja).

Biała Opawa
Opis szlaku żółtego na odcinku na Pradziad był już na tej stronie zamieszczany. Napiszę poniżej zatem jedynie co się zmieniło (stan na połowę maja 2015). Po pierwsze, wiatrołom w dolnej części wąwozu przedstawia stan coraz bardziej opłakany. Na szczęście w niektórych miejscach dodano mostki przez zwalone drzewa, w niektórych trzeba się przeciskać pod lub nad drzewami, przeznaczonymi, jak świadczy oznakowanie do ścięcia.
Na szlaku żółtym przez wąwóz Białej Opawy

Na pewnych odcinkach ścieżka jest wymyta, ale tu ponownie sytuację ratują mostki, których na szlaku wyraźnie przybyło.

Dolna część szlaku przez wąwóz Białej Opawy
Mostki i chodniki poprawiają komfort przejścia, ale ma to drugą stronę – szlak coraz bardziej przypomina, używając tatrzańskiego języka, „ceprostradę”
Nowe mostki przez Białą Opawę / Cieknąca kaskada
Przy ściekającej ze skały kaskadzie przekraczamy potok i wkraczamy w zalesioną część wąwozu. I tu idzie się wygodnie dzięki ułatwieniom.
W wąwozie Białej Opawy
Gdzieniegdzie na zacienionych stokach pozostały niewielkie kostki lodu, świadectwo że ostrzeżenie Horskiej Służby jeszcze niedawno mogło być aktualne.
Środkowa część rezerwatu
Za bardziej płaską częścią wąwozu, gdzie szlak prowadzi lewym jego orograficznie brzegiem, ścieżka ponownie przewija się na przeciwległy stok i rozpoczyna ostre podejście zakosami po skałach. Po prawej, w oddali widać już najwyższe progi na potoku.
W wąwozie Białej Opawy
Po krótkim podejściu okazuje się, że Czesi zabezpieczyli najtrudniejszy wymyty odcinek szlaku ciągiem kładek z poręczami. Dzięki temu można spokojnie porobić zdjęcia kaskadom w dole.
Górna część rezerwatu

Przechodzimy ponad główną kaskadą i obniżamy się krótko do mostku prowadzącego na przeciwny brzeg. Widać że potok ma jeszcze wiosenny tj. wezbrany charakter, co świadczy o pozostałościach śniegu powyżej.

Wodospady Białej Opawy
Przy mostku w górnej części rezerwatu
Strome, choć krótkie podejście do szlaku niebieskiego jest nieco wymyte – szlak żółty teraz oddala się od biegu potoku, który zostaje w dole.
Biała Opawa
Za rozwidleniem, gdzie szlak żółty odchodzi w lewo, na Owczarną rzeczywiście zaczynają się pojawiać resztki śniegu. Szlak niebieski wznosi się łagodnie, ścieżka spiętrza się nieco dopiero przed schroniskiem Barborka.
Górna część doliny Białej Opawy
Przy schronisku wracamy do cywilizacji, czeka nas teraz tuptanie szerokim asfaltem aż na sam Pradziad. Oczywiście dookoła, choć sam szczyt po prawej jest oddalony o niecały kilometr.
Zięba pod Barbórką / Szczyt Pradziada z rejonu schroniska Barbórka
Przy hotelu Kurzovni otwiera się w lewo ładny widok na grzbiet Wysokich Hal. Asfalt i wiosenne słońce przyciąga także gadziny – na przykład jaszczurkę zwinkę.
Widok na rejon Wielkiego Maja z podejścia na Pradziad / Jaszczurka przy Czechostradzie
Droga zawija lekko w prawo, po lewej otwierają się widoki na rejon Dlouhe strane z grzbietem Suszyny w Masywie Śnieżnika na widnokręgu. Do ich podziwiania służy drewniany pomost widokowy.
Widoki z podejścia na Pradziad
Na skrzyżowaniu ze szlakiem niebieskim przez Dziki Wąwóz, napotykamy ostatnich świadków minionej zimy.
Krzyżówka szlaków czerwonego i niebieskiego / Śnieżny grzybek
Wreszcie dochodzimy do rejonu odejścia szosy i szlaku niebieskiego na szczyt Pradziada. Wyżej jest już tłoczno – widać niedawno przyjechał autobus z Karlovej Studzienki na Owczarną.
Miejsce odpoczynku pod Pradziadem / Przy odejściu szlaku niebieskiego na szczyt Pradziada
Właściwie mieliśmy zamiar tym razem Pradziad ominąć, oszczędzając nieco ponad 2 kilometry drogi asfaltem i 70 metrów podejścia, ale działa „magia bliskości szczytu”, która mija, gdy już znajdziemy się pod betonową konstrukcją na wierzchołku. Z drogi mamy jednak całkiem przyjemne panoramy, a ponieważ Czesi nie zdołali jeszcze wywieźć na szczyt hulajnóg, mimo sporej ilości turystów jest dość spokojnie.
Droga na szczyt Pradziada
Podziwiamy zatem Masywy Śnieżnika i Keprnika oraz otoczenie kotliny Jesenika, przysłonięte nieco przez lesistą kopę Małego Dziada.
Widoki z drogi na Pradziad – Śnieżnik i grupa Keprnika oraz masywy Źródlanego Wierchu i Złotego Chełmu nad Jesenikiem
Za Tabulovymi Skalami droga zakręca w prawo, odsłaniając widok na przeciwną stronę – to jest otoczenie doliny Średniej Opawy z Jelenimi Łączkami, Niedźwiedzim Wierchem, Żarowym Wierchem oraz Lyrą, pod którą zostawiliśmy samochód. Bliżej, zza skłonu Pradziada wychylają się Sokole Skały.
Widoki z drogi na Pradziad – otoczenie doliny Średniej Opawy
Z samego wierzchołka (najlepiej udać się na pomost stacji meteo po przeciwnej stronie wieży telewizyjnej) panorama ta poszerzy nam się jeszcze o grzbiet Wysokich Hal oraz Trójgórę. Ponownie widać też Śnieżnik z Czarną Górą oraz rejon Keprnika.
Grzbiet Wysokich Hal – widok z Pradziada
Dlouhe strane / Śnieżnik i Keprnik – widok z Pradziada
Oprócz tego na Pradziadzie bez zmian – wieje, a żelbeton wieży wygląda z bliskiej odległości niezbyt fajnie. Po krótkim podziwianiu panoramy schodzimy z powrotem do krzyżówki ze szlakiem czerwonym i zielonym.
Dlouhe strane – widok z zejścia z Pradziada / Na krzyżówce pod Pradziadem
Skręcamy w prawo na szlak czerwony i zielony w stronę Szwycarnej. Zanim wejdziemy w świerkowy bór mamy jeszcze widoki na Śnieżnik, grupę Keprnika oraz samą halę ze schroniskiem, na którą zmierzamy.
Widok ze szlaku do Szwycarnej: grupa Keprnika i Mały Dziad / Śnieżnik, Czarna Góra i grupa Keprnika
Nieco nużącą drogę do Szwajcarki, której asfalt coraz bardziej pochłania jesenicka przyroda gdzieniegdzie urozmaicają widoki na Keprnik i Trójgórę. Na szersze możemy liczyć jednak dopiero z polany ze schroniskiem.
Widoki ze szlaku do Szwajcarki – masyw Keprnika / Vresznik i Dlouhe strane
Przy schronisku odnajdujemy znaki żółte i niebieskie. Kierujemy się wraz z nimi w prawo, na stok Małego Dziada.
Przy schronisku Szwajcarka
Podchodzimy krótko między świerkami i kosówką na rozległy, płaski wierzchołek Małego Dziada, w tyle towarzyszy nam wciąż panorama Dlouhe strane.
Podejście na Małego Dziada
Ścieżka przewija się na drugą stronę grzbietu, po prawej pomiędzy drzewami wyrasta wieża, po lewej pojawia się ostatni już raz podczas naszej wycieczki Keprnik z Vozką i Szerakiem.
Na szczycie Małego Dziada
Rozpoczynamy coraz bardziej strome zejście. Zanim ścieżka zniknie w górnoreglowym lesie przed nami rozpościera się ładna panorama otoczenia doliny Średniej Opawy.
Widoki z Małego Dziada: Jelenie Łączki i Niedźwiedzi Wierch / Żarowy Wierch
Zejście z Małego Dziada
W świerkowym lesie, na stoku Małego Dziada szlaki się rozchodzą – żółty schodzi stromo na wprost na siodło Widelski Krzyż, my zaś wraz z niebieskim idziemy w prawo, najpierw dość płasko, potem, przecinając poprzeczny dukt i mijając samotną chatę coraz bardziej stromo w dół. Trudy zejścia kamienistą ścieżką wynagradzają pojawiające się zza smreków widoki na Sokolą Skałę i Pradziad.
Dolina Średniej Opawy pod Pradziadem
Wychodzimy na szeroki trakt, na który szlak niebieski skręca w prawo po to by zaraz go opuścić, kontynuując zejście do Wideł. My trzymamy się wygodnej drogi, która stopniowo podchodzi stokami Małego Dziada.
Wyjście szlaku niebieskiego na drogę okrążającą dolinę Średniej Opawy / Widok na Sokolą Skałę
Gościniec okrąża górną część doliny Średniej Opawy, widoki są mocno ograniczone przez otaczające drzewa, choć w tyle można dojrzeć np. Kozie Skały na Kamziczim Wierchu.
Jeden z cieków źródliskowych Średniej Opawy
Droga wreszcie zakręca w lewo. Wychodzimy na stok Sokoła i za wyraźnym placykiem do składowania drewna oraz nawracania sprzętu leśnego opuszczamy trakt, odbijając w prawo, w widoczną ścieżkę wznoszącą się przez gęstwinę młodych świerków w stronę granicy wysokopiennego lasu nad Sokołem. Podejście jest męczące, ale krótkie, a z jego górnej części ładnie widać stoki Małego Dziada i Kamziczi Wierch.
Podejście na Sokoła
Na grzbiecie odnajdujemy ścieżkę prowadzącą przecinką w lewo, w stronę widocznych szczytowych skał Sokoła. Ścieżka ponownie znakowana jest białymi pasami, których należy się trzymać.
Skalisty szczyt Sokoła / Skałki przy podejściu na Sokół
Mijając kolejne skałki osiągamy szczyt Sokoła z piękną panoramą okolicy.
Szczytowe skały Sokoła
Po lewej ładnie widać pasmo Orlika z Jelenimi Łączkami i Niedźwiedzim Wierchem.
Widok z Sokoła (Sokolej Skały) na pasmo Orlika
Na wprost widać drugą kulminację Sokoła z największą z Sokolich Skał. Za nimi, oddzielone dolinami Sokolego i Widelskiego Potoku wyrastają Żarowy Wierch oraz Lyra, na prawo mamy natomiast lesisty Prostrzedni Wierch (1153), widać też drogę, która nas czeka, trawersującą jego zbocza.
Panorama z Sokoła w stronę Sokolich Skał
Za nami mamy Pradziad, przy czym samego spłaszczonego wierzchołka nie widać.
Widoki na Pradziad z Sokoła
Idziemy dalej grzbietową dróżką, osiągając drugą kulminację Sokoła. Tu pomiędzy świerkami należy skręcić w ścieżkę w prawo, dochodząc po niecałych 100 metrach do wylesienia z największymi z Sokolich Skał.
Na Sokole – w tle Żarowy Wierch i Lyra / Przecinka z Sokolimi Skałami
Szczyt najwyższej z nich jest łatwo dostępny ścieżką na wprost.
Główna grupa Sokolich Skał
Roztacza się stąd ponownie panorama, w której dominuje Pradziad. Tym razem widać już podstawę wieży na wierzchołku.
Na Sokolich Skałach – widok na Pradziad
Na wschodzie widać ładnie znajome otoczenie doliny Średniej Opawy.
Na Sokolich Skałach
Schodzimy ze skał i kierujemy się ścieżką w prawo, przez środek widokowego wylesienia, wychodząc ponownie na linię wschodniego ramienia Sokoła i biegnącej tu grzbietowej drogi z białymi pasami. Będziemy nią teraz kierować się w prawo, schodząc w stronę przecinki w szpalerze świerków.
Pod szczytem Sokoła / Na grzbietowej dróżce
Początkowo zejście jest łagodne – kierujemy się wprost na widoczny masyw Żarowego Wierchu.
Zejście z Sokoła
Na kolejnym spiętrzeniu grzbietu mijamy następną grupę skałek. Tu należy uważać na białe pasy, które prowadzą nieco w lewo, zagłębiając się w wysokopienny las. Cały czas ścieżka trzyma się pn. wsch. ramienia Sokoła.
Dolne partie Sokolich Skał
Dość stromo, trzymając się biegnącej prosto ścieżki, schodzimy na kolejną przecinkę wśród młodnika co oznacza ponownie widoki. Białe pasy biegną tu nieco bardziej łagodnie prosto, zaś za leśną krzyżówką, ściezka przechodzi w kamienisty dukt, który bardzo ostro obniża się lasem.
Przecinka na pn. wsch. ramieniu Sokoła – widoki na Żarowy Wierch i Lyrę / Jelenie Łączki i Niedźwiedzi Wierch
W momencie, gdy nachylenie spada, zaś droga zakręca w lewo idziemy prosto ścieżką, po niecałych 100 metrach wychodząc na biegnący poniżej trakt okalający zbocza Sokoła. To koniec męczącego zejścia – kierujemy się nim w prawo, płasko i wygodnie, w stronę doliny Sokolego Potoku.
Koziołek na zboczach Sokoła
Na dwóch rozdrożach trzymamy się cały czas głównego duktu. Droga przekracza potok i przewija się na zbocza Prostrzedniego Wierchu.
Dolina Sokolego Potoku
Podchodzimy nieznacznie jego stokami, w tyle widać główną grupę Sokolich Skał, z których niedawno zeszliśmy.
Sokole Skały z drogi na siodło pod Lyrą
W miarę podejścia w tyle odsłania nam się zamykający dolinę Sokolego Potoku potężny masyw Pradziada.
Dolina Sokolego Potoku, w tle Pradziad / Pradziad z doliny Sokolego Potoku
Z przecinek opadających w stronę leżących pod nami Wideł mamy fragmentaryczny wgląd w pasmo Orlika. Droga okrąża wierzchołek Prostrzedniego Wierchu i obniża się lekko w następną dolinę – tym razem Widelskiego Potoku.
Widoki znad Wideł
Nim dojdziemy do siodła pod Lyrą musimy jeszcze okrążyć masyw Ostrego Wierchu (1228). W tyle, zanim trakt zakręci ostatecznie na południe możemy po raz ostatni zobaczyć Pradziad.
Dolina Widelskiego Potoku, w tle Pradziad
Wreszcie nasza droga znika w lesie i biorąc obszerny łuk obniża się nieznacznie na siodło pod Lyrą, gdzie zaczynaliśmy trasę.
Ostatnie widoki na Pasmo Orlika
Reklamy

Dolina Białej Opawy

Głęboka dolina o stromych ścianach, wcięta między zbocza Pradziada oraz Vysokej Holi przyjmuje na środkowym odcinku formę wąwozu o długości ok. 2,5 km wypreparowanego w gnejsowych skałach.  Płynący dnem potok Biała Opawa pokonuje tu różnicę wysokości ok. 400 metrów, tworząc szereg malowniczych kaskad.  Najwyższy wodospad tzw. Wielki Wodospad osiąga wysokość prawie 8 metrów i stanowi część kaskady o  łącznej wysokości 16,4 m i długości 40 m.

Waterfalls of the Bila Opava

Wodospady Białej Opawy

Przez kanion prowadzi szlak żółty ze schroniska Ovczarna do Karlovej Studanki, który należy wybrać wyłącznie w porze suchej. Biegnie on ciągiem wąskich perci (brak łańcuchów zabezpieczających), mostków i drabinek  obok kaskad, które pojawiają się to gdzieś w dole, to obok ścieżki. Po wyjściu z ciemnego kanionu uderza nagle w oczy światło słoneczne. Biała Opawa płynie dalej spieniona, podskakując na progach, do miejscowości Vrbno pod Pradziadem, gdzie łączy się z Czarną i Środkową Opawą, tworząc Opawę – lewy dopływ Odry.

MAPA

PROPOZYCJE WYCIECZEK

Z KARLOVEJ STUDZIENKI NA PRADZIAD

WOKÓŁ PRADZIADA

GALERIA

Dolina Białej Opawy Bila Opava - waterfalls

Szlak żółty w górnej części wąwozu

Dolina Białej Opawy Sunny day in the Bila Opava valley

Kaskady na Białej Opawie

Natural reserve in the Bila Opava valley Rapid current of the Bila Opava

Kaskady przy wejściu do górnej części wąwozu

DODATKOWA GALERIA

U Pradziada

Wejście na Pradziada z Karlovej Studanki doliną Białej Opawy (znaki żółte, potem niebieskie). 8(17 ) km. Ok. 700 m sumy podejść. Możliwość zjazdu autobusem spod hotelu Ovczarna.

Malownicze wodospady Białej Opawy, wąwóz, mostki, drabinki, skały, czyli to co w polskich Sudetach może brakować. Dla wygodnych – z Ovczarnej można zjechać autobusem do Karlovej Studanki. Można również zejść równoległym szlakiem niebieskim – górną krawędzią wąwozu. Na deser sam Pradziad – czyli najwyższy szczyt Sudetów Wschodnich z dookolną panoramą.

Rankiem 22 maja 1809 roku cesarz Francuzów Napoleon Bonaparte ponownie próbował przeprawy przez Dunaj między miejscowościami Essling i Aspern. I ponownie, podobnie jak poprzedniego, krwawego dnia przeprawa ta nie powiodła się. Tym, któremu przypadł honor zatrzymania „boga wojny” był arcyksiążę Karol Ludwik Habsburg. Dotychczas wielki mistrz krzyżacki, brat cesarza Franciszka I, właściciel ziemi cieszyńskiej i następnie Żywiecczyzny. Swe zwycięstwo Austriacy zawdzięczali niekorzystnemu położeniu wojsk przeciwnika, który nie zdołał przerzucić przez rzekę całości swych oddziałów. Mimo tego oraz mimo, że pan arcyksiążę miesiąc później, w czerwcu dostał niezłe baty pod Wagram i podpisując z Francuzami rozejm podpadł cesarzowi Franciszkowi, do dziś wymieniany jest jako pierwszy zwycięzca Napoleona. A co ta barwna historia ma wspólnego z Wysokim Jesionikiem?

Main street of Karlova Studanka Fountain in Karlova Studanka

Główna ulica w Karlovej Studziance / Park zdrojowy

Otóż uzdrowisko Karlova Studzienka, położone w malowniczej dolinie Białej Opawy u stóp Pradziada – najwyższej kulminacji Sudetów Wschodnich, swą obecną nazwę zawdzięcza właśnie arcyksięciu Karolowi. Źródła lecznicze w dawnej osadzie górnictwa żelaza Hubertov poznano dopiero w początkach XVIII wieku. Uzdrowisko założył tu Maksymilian II Habsburg w latach 80-tych tego samego stulecia. Obecnie leczy się tu choroby płuc i górnych dróg oddechowych. Żelazista woda lecznicza jest ogólnie dostępna (nie , nie zamurowano ujęć, jak to miało miejsce w Dusznikach-Zdroju i Polanicy-Zdroju) w drewnianym niewielkim pawilonie przy głównej ulicy. Obok znajduje się ładny park z XIX-wieczną zabudową zdrojową oraz kościołem z roku 1829. W górnej części osady, nad skrzyżowaniem szos znajduje się drewniana kaplica św. Huberta z roku 1757. Ostatnio Karlova Studzienka trafiła na listę atrakcji turystycznych czasopisma NY Times, co może paradoksalnie niestety spowodować, wejście komercyjnych projektów. Mam nadzieję, że Czesi nie oszaleją i nie pozwolą sobie na to na, co pozwala sobie bez większych skrupułów np. Karpacz w pogoni za łatwym pieniądzem.
St. Hubertus chapel - Karlova Studanka Chapel in Karlova Studanka

Kaplica św. Huberta / Kościółek zdrojowy w Karlovej Studziance

Poniżej skrzyżowania jest parking, na którym Czesi dość zdzierają (30 KC/h). Można oczywiście próbować parkować przy samej szosie z Jesenika, tam gdzie nie ma zakazu zatrzymywania. Miejsc na poboczu jest niewiele, więc oszczędzający tubylcy nie krępują się, zostawiając samochody wystawione niemal na połowie jezdni aż po wylot szlaków w dolinie Białej Opawy. Jeżeli jednak przyjedziemy odpowiednio wcześnie rano (przed 10) jest szansa na zajęcie darmowego miejsca poza drogą.
Karlova Studanka w google street view

Można także pojechać wyżej na przełęcz Hvezda, gdzie znajduje się duży parking (ceny podobne jak w Karlovej Studziance), ale nie ma z kolei gwarancji, że w cieplejsze (tj. bardziej oblegane) dni zatrzyma się tu jadący z Karlovej Studzianki autobus. Autobus jest jedną z możliwości dotarcia bez potrzeby dublowania trasy niemal pod sam szczyt Pradziada – do hotelu Owczarna. Na parking pod hotelem można dojechać i autem, ale odstrasza wysokość opłaty za wjazd, choć mając komplet osób w samochodzie i w pamięci ceny na parkingach na dole, może taki wariant okazać się całkiem rozsądny. Autobus z Karlovej Studzianki (Hubertus) na Owczarną jeździ w weekendy ranną i popopłudniową porą, mniej więcej co godzinę i kosztuje 16 KC  (2011 r.) za przejazd w jedną stronę od osoby (w przypadku wyboru wariantu z powrotem busem warto sobie sprawdzić aktualny rozkład on-line np. tu).

Bila Opava stream Dolina Białej Opawy

Biała Opawa nad Karlovą Studzienką

W „Karlovej” wybieramy szlak żółty, który wraz ze znakami niebieskimi prowadzi ku dolinie Białej Opawy. Przed nami ścieżka, który można nazwać spokojnie szlakiem tysiąca kaskad, a która w dolnym biegu przypomina nieco naszą dolinę Białej Wisełki, za to w górnym – cóż, jest to jeden z najpiękniejszych szlaków w Sudetach. Niestety, co za tym idzie, bywa dość tłumnie oblegany.

Dolina Białej Opawy Cascades on Bila Opava

Potok Biała Opawa

Wąwóz Białej Opawy wypreparowany w gnejsowych skałach ma długość ok. 3 km, a strumień pokonuje tu różnicę wysokości ok. 400 metrów. Najwyższy wodospad tzw. Wielki Wodospad, położony w górnej części kanionu osiąga wysokość prawie 8 metrów. Ale po kolei. W początkowym biegu oba szlaki wiodą łagodnie pod górę, przechodząc z prawej na lewy brzeg potoku. Dróżka jest miejscami podmyta – widać potężny buk spoczywający w korycie bystrego strumienia.

By the yellow trail Karlova Studanka - Ovcarna Dolina Białej Opawy

Zwalone drzewo w dolinie Białej Opawy

Ten odcinek doliny jest gęsto zalesiony, w drzewostanie przeważają świerki, jodły, buki i jawory. Malowniczo tu zwłaszcza jesienią, choć w dolinie Białej Opawy jest ona krótka, rzadko bowiem zagląda tu słońce.

Dolina Białej Opawy Dolina Białej Opawy

Górski bór nad Białą Opawą

Przy drewnianej wiacie na niewielkiej polance szlaki rozdzielają się – niebieski będzie prowadził równolegle nad górną krawędzią wąwozu. Wybieramy żółty, który zbliża się ponownie do potoku i  przy efektownym progu skalnym przekracza go. Znajdujemy się teraz na terenie rezerwatu przyrody, którym będziemy wędrować przez najbliższe 2-2,5 km.

Small waterfall on the Bila Opava Dolina Białej Opawy

Kładka na Białej Opawie za rozwidleniem szlaków

Za kładką szlak prowadzi jakiś czas prosto prawym orograficznie brzegiem strumienia, po czym, ponownie go przekracza. Ciemny las nagle się kończy – uderza nagle w oczy światło słoneczne na wydłużonym, odkrytym odcinku, zniszczonym podczas pożaru w roku 2005, ale zarastającym młodą, gęstą świerczyną.

Dolina Białej Opawy Dolina Bilej Opavy

Dolny odcinek wąwozu Białej Opawy / Odkryta część wąwozu

W tej części ścieżka przedziera się przez bujną, korzystającą ze słońca roślinność. Przeszkodę na drodze stanowią pnie drzew tarasujące wąskie dno doliny.

Valley of the Billa Opava Fallen trees - valley of the Bila Opava

Odsłonięte dno doliny Białej Opawy

Wreszcie docieramy do ściany lasu przy urokliwie sączących się ze skarpy po prawej strugach.

Dolina Białej Opawy Dolina Białej Opawy

 Skaliste koryto Białej Opawy / „Cieknący” wodospad

Czas słońca się kończy, odtąd żółte znaki będą nas prowadziły przez ciemną, wąską dolinę. Pojawią się strome podejścia i zawieszone na skałach mostki.

Dolina Białej Opawy Tourist path along the Bila Opava stream

Sztuczne ułatwienia w wąwozie Białej Opawy

Cały czas w wędrówce będzie towarzyszyć nam szum wartkiej wody. Szlak przewija się to na prawą, to na lewą stronę doliny. Na krótkim, płaskim odcinku jest szansa by przysiąść trochę nad samym wartkim strumieniem.

Dolina Białej Opawy Dolina Białej Opawy

Mostki na Białej Opawie

Gdy znajdziemy się na jej prawej stronie („naszej” lewej), a ścieżka znów zacznie być stroma, znak to że dotarliśmy do największych kaskad wąwozu, które widzimy kilkanaście metrów poniżej, po prawej. Na tym odcinku, zwłaszcza po deszczach należy zachować ostrożność, gdyż skała jest wyślizgana i brak barierek zabezpieczających przed obsunięciem się ku malowniczym wodospadom.

Waterfalls of the Bila Opava Dolina Białej Opawy

Wodospady Białej Opawy

Mostek za wodospadami oznacza koniec najbardziej malowniczego odcinka doliny.

Bridge over the waterfalls - Bila Opava valley Dolina Białej Opawy

Mostek nad wodospadami Białej Opawy
Szlak żółty pnie się teraz stromo podmytą skarpą po prawej stronie, wyprowadzając nas na rozwidlenie ze znajomym szlakiem niebieskim z Karlovej Studzianki. Oba szlaki, łagodnym trawersem prowadzą w lewo, przez górnoreglowy, świerkowy las – po lewej, w dole, co jakiś czas można wypatrzyć spienione bystrza na Białej Opawie.

One of side brooks in the Bila Opava valley Dolina Białej Opawy

Las nad wodospadami / Jedna z kaskad poniżej szlaku

Po około kilometrze szlaki ponownie się rozchodzą – tym razem idziemy niebieskim, który wiedzie jeszcze kawałek wzdłuż jednej z odnóg potoku, by następnie odbić w prawo do góry do spłaszczenia z budynkiem gościńca Barborka.

Upper part of the Bila Opava valley Barborka

Na szlaku niebieskim pod Barborką / Schronisko Barborka

Od schroniska asfaltowa droga prowadzi krótko do rozdroża ze znakami czerwonymi i zielonymi. Wędrujemy nimi w prawo drogą dojazdową na Pradziad, którego płaska wierzchowina odsłania się po prawej tuż-tuż, w zasięgu ręki. Wrażenie to jest jednak złudne, bo szlak biegnący drogą dojazdową do wspomnianej stacji TV okrąża niemal całą kopułę szczytową Pradziada.  Z lewej przy przecince z widokiem na zbiornik górny elektrowni Dlouhe Strane dołączają znaki niebieskie z Koutów nad Desną. Ich teraz będziemy się trzymać.

Southern slopes of Praded View from the road to Praded

Płaski wierzchołek Pradziada z drogi dojazdowej / Rejon rozdroża pod Pradziadem

Na kolejnym rozwidleniu odbijamy za jezdnią w prawo – będziemy teraz okrążać, stopniowo się wznosząc szczytową kopułę Pradziada. Na szczęście, w miarę podejścia odsłaniają się widoki.

Pod Pradziadem Widok z Pradziada na grupę Keprnika

Rozdroże na Pradziad / Pasmo Keprnika z podejścia na Pradziad

Widoki te urozmaicają monotonne, łagodne podejście. Po prawej natomiast przybliża się ku nam sylweta betonowej wieży przekaźnikowej – hotelu na Pradziadzie.

Ascent to Praded Tower on Praded

Droga na Pradziad / Wieża telewizyjna na Pradziadzie

Gdy droga zakręci wreszcie zdecydowanie w prawo znak to, że jesteśmy prawie na szczycie. Panorama ze szczytu Pradziada jako najwyższego punktu w rejonie jest dookolna i ma istotną zaletę, podobną jak panorama z tarasu Pałacu Kultury – nie widać samej wieży. W wieży mieści się hotel i restauracja, za opłatą można również wjechać na oszklony taras widokowy znajdujący się mniej więcej w połowie konstrukcji. Znacznie lepiej jednak pobyczyć się na trawie na dole. W pogodne dni panorama sięga nawet Karkonoszy, Niziny Śląskiej czy Beskidu Żywieckiego i Małej Fatry po przeciwnej stronie. Na wierzchołku znajduje się także wypożyczalnia dwukołowych pojazdów zjazdowych, które można zwrócić przy schronisku Owczarna. A co do panoramy – to patrząc od południa wygląda ona następująco.

Vysoke Hole - view from Praded Grzbiet Wysokiej Hali

Grzbiet Vysokiej Holi i Owczarna z Pradziada

Praded - panorama S Praded - panorama W

Panorama z Pradziada na zachód – Dlouhe Strane i Masyw Śnieżnika

Praded - panorama NW Na Pradziadzie

Panorama z Pradziada na północ – Velky Ded, masyw Keprnika i kotlina Jesenika

 Hruby Jesenik

Panorama z Pradziada na pn.-wschód : pasmo Orlika

Zejście z Pradziada niestety przez większy odcinek pokrywa się z drogą wejściową, co może spowodować, że piękne widoki zaczną wydawać się nieco monotonne. Dopiero przy skrzyżowaniu koło schroniska Braborka skręcamy w prawo i wkrótce docieramy do parkingu przy Owczarnej.
Petrovi kameny Praded - view from Ovcarna

Piotrowe Kamienie z zejścia do Owczarnej /Pradziad znad Owczarnej

Na Owczarnej wita budynek górskiego hotelu wzniesionego w 1922, w dobrach… zakonu krzyżackiego, rozbudowanego po II wojnie światowej (już za tzw. władzy ludowej). Przy hotelu i parkingu znajduje się przystanek autobusowy, skąd możemy za niewielką opłatą zjechać do Karlovej Studzienki.

Pradziad z Ovczarnej Crossroads at Ovcarna

Hotel Ovczarna z Pradziadem w tle / Skrzyżowanie szlaków przy Owczarnej

Alternatywą jest zejście za znakami żółtymi w dolinę Białej Opawy i dalej, za znakami niebieskimi, równolegle do pokonanej wcześniej, znakowanej żółto trasy, do Karlovej Studzienki.

Ski area over Ovcarna Owca na Ovczarnej

Piotrowe Kamienie spod hotelu Owczarna / Owca na Owczarnej, przy szlaku żółtym

MAPA TRASY

Najdete nás na mapy.cz

WARIANT DLA BARDZIEJ WYTRAWNYCH TURYSTÓW

KAMERY PRZY TRASIE – ZOB. POZYCJE PRADED VYSILAC/VEZ/OVCZARNA 1-2 (uwaga, żeby zobaczyć całe zdjęcie na niektórych kamerach w Mozilla FF należy kliknąć w otwartym oknie przeglądarki z obrazem live zakładkę „pokaż obrazek”)