Category: Masyw Śnieżnika i Góry Bialskie


Puchaczówka (parking górny – 900) – znaki niebieskie – Śnieżna Polana (800) – bez znaków – Toczek (730) – znaki żółte – Międzygórze (570) – znaki czerwone – Maria Śnieżna (780) – znaki zielone – Puchaczówka. Długość: 16 km. Suma podejść: 750 m.

Wycieczkę można rozpocząć zarówno przy węźle szlaków nad Przeł. Puchaczówka, gdzie możliwości zostawienia samochodu jest kilka (przy czym, jesień 2018, dojazd od Stronia Śl. jest nadal zamknięty), jak i w Międzygórzu, gdzie będzie z tym zostawieniem trudniej. W pierwszym wariancie wychodzimy na szlak niebieski (jeżeli zaparkujemy na skraju łąki przy budce z serami, możemy skierować się wprost pod górę, wychodząc na skraju lasu na wspomniany szlak).

Łąki nad Puchaczówką: widoki na Suchoń w Krowiarkach i Jawornik Wlk. w Górach Złotych

Początki złotej jesieni na stokach Krowiarek / na szlaku niebieskim

Następnie czeka nas dość przyjemny, choć nieco dłużący się  spacer lasem, łagodnym trawersem Czarnej Góry, którym prowadzą znaki niebieskie, przekraczając boczne dolinki rozdzielone wałem Przedniej (914 m n.p.m.). Osiągamy wreszcie zachodnie ramię Jaworowej Kopy (1138 m n.p.m.) z rozdrożem i krzyżówką ze szlakiem zielonym Międzygórze – Czarna Góra.

Na szlaku niebieskim / Krzyżówka szlaków niebieskiego i zielonego

Kontynuujemy wędrówkę znakami niebieskimi, które zaczynają powoli się obniżać, wychodząc na skraj zarastającej niestety Śnieżnej Polany. Ta wyższa część oferuje jeszcze ładne widoki obejmujące gniazdo niepozornego stąd Śnieżnika i przytłaczającymi go Smrekowcem, Średniakiem oraz Małym Śnieżnikiem.

Zejście na Śnieżną Polanę

Za samotnym budynkiem szlak niebieski skręca w lewo, w dół i jest to najkrótszy wariant. Możliwy jest też inny i dalej go opiszę – kierujemy się prosto szutrową drogą trawersującą stoki Lesieńca (868 m).

Górna część Śnieżnej Polany z widokami na Masyw Śnieżnika / Smrekowiec

Mijamy odcinek zarośnięty, w którym gościniec wiedzie między szpalerem brzóz po lewej i buków po prawej, wychodząc na polanę opadającą spod szczytu Lesieńca. Na jej krańcu skręcamy w lewo – w drogę ze znakami do kwatery „Stodoła”.

Środkowa część Śnieżnej Polany / Widok na Śnieżnik zza szpaleru brzóz

Wychodzimy znów na szerszy pas łąk z widokami na osiedle Jaworek Górny i Trójmorski Wierch, rozróżnialny dzięki wieży widokowej (na wprost) oraz Śnieżnik i Mały Śnieżnik (wśród drzew po lewej).

Widoki z dolnej części Śnieżnej Polany: rejon Jaworka Górnego / gniazdo Śnieżnika i Średniak

Lekko obniżając się prosto przez pas łąk opadający w stronę Toczka (713 m), dochodzimy do dużego drewnianego krzyża w pobliżu Ogrodu Bajek (ok. 250 m w prawo). Tu napotykamy szlak żółty, który wiedzie (uwaga!) w „nasze” lewo, wchodząc do lasu i rozpoczynając zejście w dolinę Wilczki.

Łąki nad Toczkiem

Miejscami kamienistą i stromą ścieżką obniżamy się do domostw Międzygórza, które osiągamy przy ul. Sanatoryjnej, tuż nad domem wypoczynkowym „Gigant” (w alternatywnym wariancie tu byśmy zaczynali wycieczkę) i w dół ulicą dochodzimy do głównej krzyżówki wsi.


 

Nad „Gigantem” / W Międzygórzu

Przy owej krzyżówce napotykamy szlak czerwony, który mija drewniany kościółek św. Józefa i skręca na deptak, na prawym brzegu Wilczki.

Kościół św. Józefa w Międzygórzu

Wkraczamy na teren rezerwatu Wodospadu Wilczki, z okazale odnowionymi w ostatnich latach alejkami, schodkami i ławkami. Są też i inne bajery za łączne 3,5 mln złotych.

Wilczka nad wodospadem

Ów bizantynizm otoczenia nie oznacza bynajmniej że sam wodospad stał się znów bardziej imponujący, jak w latach minionych, kiedy to podwyższał go sztuczny skalny próg nad progiem właściwym. Niemniej, otoczenie wciąż jest malownicze, choć tłumnie nawiedzane w sezonie i po sezonie – w pogodne dni wolne, kiedy to krzyki członków wycieczek biegających wokół ze smartfonami i kijami do selfie sprawia że szum wodospadu jest lepiej słyszalny ze zboczy powyżej niż z tarasów widokowych przy samym wodospadzie. Woda nie ma żadnych szans – są głośniejsi.

Wilczka nad wodospadem

Szlak czerwony mija kładkę nad wodospadem i przewija się prawym zboczem doliny, nad skalnym kanionem i platformą widokową na tymże zboczu.

Kaskada wodospadu z mostku / Wodospad Wilczki

Potem czeka nas mozolne podejście ciągiem kamiennych schodów z imponującą poręczą przez las na zboczu doliny do biegnącej powyżej stokówki.

 

Wąwóz poniżej wodospadu / Schody nad wodospadem

Osiągamy ją przy okazałej skalnej Baszcie, przycupniętej na ostrodze stoku. Stąd szlak czerwony kieruje się łagodnym trawersem w lewo, dochodząc do tzw. Domu wśród Róż i krzyżówki z duktem do Ogrodu Bajek. Dalej rozpoczyna się właściwe, miejscami męczące podejście na Igliczną.

Przy Baszcie nad wodospadem

Podczas owego podchodzenia, w jesiennym lesie dopada nas dzwonienie dzwonów przed południem, wkrótce też osiągamy taras ze schroniskiem i widokami na Czarną Górę oraz Śnieżnik.

 

Las pod Igliczną / Przy schronisku

Powyżej stoi sanktuarium Maria Śnieżna z kopią figurki Matki Bożej z Dzieciątkiem ze styryjskiego Mariazell, które odwiedziliśmy rok wcześniej.

Przed kościołem na Iglicznej / Ołtarz główny kościoła

Kościół jest orientowany, co oznacza że prezbiterium wychodzi na Śnieżnik. Widać też okazałe w stosunku do całości budowli soboty, będące ongiś schronieniem dla pątników.

Figurka Matki Bożej Śnieżnej / Widok na kościół od wschodu

Niestety, słoneczna, ciepła jak na październik, pogoda oznaczała słabą widzialność z tarasu widokowego przy kościele, z którego zwykle ładnie prezentuje się rejon Bystrzycy Kłodzkiej na tle Gór Bystrzyckich i Orlickich w oddali.

Kamienny krzyż na tle Rowu Górnej Nysy / Wał Jagodnej, w tle Góry Orlickie

Oglądamy raz jeszcze Śnieżnik i Czarną Górę po przeciwnej stronie oraz rozpoczynamy zejście szeroką drogą, dawniej gruntową, obecnie całą wybrukowaną, na siodło z krzyżem, parkingiem i rozwidleniem szlaków.

 

Jesień na Marii Śnieżnej / Gniazdo Śnieżnika z Marii Śnieżnej

Na owym siodle trzeba uważać na znaki, bo szlak zielony nie idzie prosto do góry, lecz odbija w lewo, pod górę z odchodzącej w prawo stokówki (jeśli ów skręt przegapimy nie ma tragedii – drogą prosto dojdziemy do znajomego rozdroża na skraju Śnieżnej Polany, gdzie szliśmy w dół na Toczek, skąd dróżką w lewo wyjdziemy na Lesieniec). Lesieniec jest obecnie częściowo wylesiony, a kapliczka w borze na wschodnim stoku została odnowiona.

Na szlaku zielonym przez Lesieniec

Za znakami zielonymi dochodzimy do grzbietowej krzyżówki ze szlakiem niebieskim, którą przekraczaliśmy w pierwszym etapie wycieczki i kontynuujemy marsz prosto, zachodnim ramieniem Jaworowej Kopy. Podejście jest z początku przyjemne i łagodne, potem już – od rejonu drogi dojazdowej do stacji przekaźnikowej pod Czarną Górą – dość mozolne.

Na szlaku zielonym: widok na Czarną Górę / początek jesieni

Wreszcie osiągamy płytkie siodło między Jaworową Kopą i Czarną Górą, gdzie ponownie pojawia się szlak czerwony i razem z tym ostatnim pokonujemy ostatnie podejście, wśród pleniących się łanów kosodrzewiny pod stożek Czarnej Góry.

 

Podejście na szczyt Czarnej Góry / Podszczytowe skałki

Wobec zamknięcia wieży widokowej na wierzchołku, jedynym punktem widokowym pozostają podszczytowe skałki, z których panorama przy dobrej widzialności sięga Suchego Wierchu oraz Gór Bystrzyckich i Orlickich na południu i zachodzie oraz Gór Bialskich i Wysokiego Jesionika na południowym-wschodzie.

Widok spod Czarnego Góry na Igliczną i Przednią

Przy gorszej widzialności pozostają widoki na Igliczną, Żmijowiec, Śnieżnik i Mały Śnieżnik.

Śnieżnik spod szczytu Czarnej Góry

Za skałkami, już w niszczejącym świerkowym lesie osiągamy wierzchołek, z którego czeka nas krótkie acz strome zejście do szosy nad Puchaczówką. Jeżeli samochód zostawiliśmy przy wspomnianej budce z serami – w miejscu, gdzie szlaki czerwony i zielony opuszczają leśną drogę i skręcają ostro w prawo należy iść prosto, przekraczając szlak niebieski i kierując się dalej skrajem łąk – wyjdziemy prosto na ów parking bez konieczności dreptania szosą.

Na Czarnej Górze

MAPA

Reklamy

Wkraczamy w Sudety Wschodnie. Masyw Śnieżnika, Góry Bialskie i Złote czyli po stronie czeskiej Rychlebskie to teren mniej zasobny w odsłonięcia skalne, ale i tu odkryjemy ciekawe miejsca, często pomijane przez turystów, choć leżące opodal uczęszczanych tras oraz formacje sięgające prawie 40 metrów wysokości.

Masyw Śnieżnika i Góry Bialskie

1. Trzy Siostry (PL)

Największa gnejsowa grupa skalna Gór Bialskich przez dłuższy czas położona była w ukryciu – gęstym lesie, choć opodal szlaku. Od kilku lat przy niebieskim szlaku stoi tablica, wskazując miejsce, gdzie należy skręcić by nie przegapić skał. Skały ciągnące się spękanym, potężnym murem z wydzielonymi trzema wieżycami porastają niestety brzozy, ograniczając widoczność. Aby cokolwiek zobaczyć należy wdrapać się na najłatwiej dostępną z sióstr, oczywiście zachowując ostrożność.

Dojście: za znakami niebieskimi ze Starego Gierałtowa, od tablicy informacyjnej w lewo bez znaków [2,5 km/280 m podejścia]

Środkowa z Trzech Sióstr

2. Pasterskie Skały (PL)

Najciekawsza bodaj grupa skalna w Masywie Śnieżnika zajmuje niepozorny boczny grzbiecik Krowiarek nad wsią Idzików. Zlepieńcowe skały przyjmują tu formę cienkich ścianek i iglic, ciągnąc się na długości ok. 500 metrów. W ostatnich latach do skałek wyznakowano od przystanku autobusowego w górnej części Idzikowa szlak niebieski.

Dojście: z górnej części Idzikowa bez znaków [500 m/50 m podejścia]

W Pasterskich Skałach

3. Skalny Mur na Żmijowcu (PL)

Nie są to może imponujące skały – bardziej wystająca z borówczysk grzęda, niemniej roztacza się stąd ładny widok na pobliski Śnieżnik, Średniak i Mały Śnieżnik. Większe urwisko znajduje się poniżej, na pd. zach. stoku Żmijowca – liczy ono prawie 20 metrów wysokości i można oglądać je ze zboczy Średniaka.

Dojście: z węzła szlaków na Puchaczówce za znakami czerwonymi, na środkowym Żmijowcu – w prawo, bez znaków [5 km/500 m podejścia]

Skały na środkowym Żmijowcu

4. Kamienne morze (Trójmorski Wierch) (PL/CZ)

Rozległe gnejsowe gołoborza opadają na oba skłony Trójmorskiego Wierchu – po polskiej są mniej zarośnięte, stąd stanowią dobry punkt widokowy na pn. część Masywu Śnieżnika, Góry Bystrzyckie oraz Rów Górnej Nysy. Postawiona na szczycie drewniana wieża umożliwia oglądanie dookolnej panoramy sięgającej Suszyny, Suchego Wierchu, Gór Orlickich, a przy dobrej widoczności także Stołowych i Sowich.

Dojście:od kościoła w Jodłowie bez znaków, potem znaki żółte i zielone [6,5 km/600 m podejścia]

Na Trójmorskim Wierchu, w tle Śnieżnik

5. Jaskółcze Skały (CZ)

Często omijane przez polskich turystów spieszących szlakiem zielonym od schroniska „Na Śnieżniku” na Śnieżnik leżą niemal przy samym skręcie szlaku, w miejsce, gdzie wychodzi na granicę państwa. Prowadzi do nich wydeptana ścieżka przez świerkowy las. Poniżej skał i nieco powyżej, również po czeskiej stronie, ciągną się rozległe gołoborza. Ze skał widoczna jest dolina Morawy oraz grzbiet Suszyny.

Dojście: z krańca Międzygórza za znakami czerwonymi, potem zielonymi, na koniec – od granicy bez znaków [5 km/700 m podejścia]

Pasmo Suszyny z Jaskółczych Skał

Góry Złote

1. Czarcie Ambony (CZ)

Rychlebska kazalnica, wiązana w nazwie z siłami nieczystymi, wznosi się stromo i wyniośle nad lesistym Raczym Wąwozem. Na szczycie gnejsowych urwisk urządzono zawieszoną efektownie platformę widokową, łatwo dostępną od strony grzbietu.

Dojście: od parkingu przy Tanecznej za znakami niebieskimi i zielonymi [500 m/100 m podejścia]

Pod Czarcimi Ambonami

2. Zgrupowanie na Trojaku (PL)

Gnejsy Gór Złotych tworzą na położonym tuż nad lądeckim uzdrowiskiem Trojaku prawdziwe miasteczko skalne z tak efektownymi formacjami jak Skalna Brama czy Skalny Mur oraz, niepozornie przedstawiający się od strony ścieżki, 27-metrowy Trojan z pięknym widokiem na Masyw Śnieżnika.

Dojście: od parkingu przy ul. Leśnej w Lądku-Zdroju za znakami niebieskimi [2 km/300 m podejścia]

Skalna Brama na Trojaku

3. Stołowe Skały (PL)

Największe zgrupowanie skał gnejsowych w Górach Złotych rozłożone jest wzdłuż zachodniego ramienia Królówki. Prowadzi wzdłuż nich zarastająca ścieżka krajoznawcza. Skały ciągną się na długości ok. 2 km z różnym nasileniem – najniżej położona, okazała Niżna znajduje się tuż powyżej szosy Lądek-Zdrój – Stronie Śląskie, natomiast Kobylicowa to rumowisko skalne na samym szczycie Królówki. Najciekawsze i łatwo dostępne są Niżna oraz Iglica – niestety widoki z nich są mocno ograniczone przez drzewa liściaste.

Dojście: ze Stójkowa bez znaków [1 km/100 m podejścia]

Niżna w Stołowych Skałach

4. Szafarowa Skała (CZ)

Bodaj najwyższa formacja skalna w Górach Złotych (ok. 35 metrów wysokości), zbudowana z granitognejsów, wznosi się potężnym masywem nad doliną Białej Wody, którą prowadzi szlak zielony. Na szczyt skały można się wdrapać stromo poprowadzoną od tyłu ścieżką. Rozciąga się stąd ładny widok na niedaleką Borówkową.

Dojście:z Białej Wody za znakami zielonymi [4 km/200 m podejścia]

Pod Szafarową Skałą

5. Sokole Skały (CZ)

Rzadko odwiedzany masyw skalny o wysokości do 20 metrów wznoszący się nad górną częścią doliny Srebrnego Potoku tuż powyżej szlaku zielonego prowadzącego od Nyżnerowskich Wodospadów na tak zwaną Przełęcz u Trzech Granic pomiędzy trzema wierzchołkami Smreka. Z zarastającej przecinki w rejonie skał ograniczone widoki na Smrek i Kowadło.

Dojście: od placyku na końcu Nyżnerova za znakami niebieskimi, potem bez znaków [5 km/350 m podejścia]

W Sokolich Skałach

MASYW ŚNIEŻNIKA

1. Szlak zielony z Przełęczy Międzyleskiej na Śnieżnik (PL)

Pierwszy odcinek szlaku to rozległe łąki i pola wokół Przełęczy Międzyleskiej z panoramą Masywu Śnieżnika, do którego nieuchronnie się przybliżamy, Suchego Wierchu i Gór Bystrzyckich. Możemy napotkać tu też żerującą lub odpoczywającą zwierzynę – sarny, jelenie, zające, lisy i dziki. Potem następuje stopniowe podejście na Opacz, niewybitny Jasień i Trójmorski Wierch. Na tym ostatnim, po obu stronach grzbietu znajdują się rozległe gołoborza oraz drewniana wieża widokowa, z której roztacza się ładna dookolna panorama (obecnie niestety z czeską fanaberią na stoku pasma Suszyny). Za Puchaczem czeka nas jeszcze krótkie, ale ostre tuptanie na Goworek, a za Małym Śnieżnikiem – wyjście na malowniczą Halę pod Śnieżnikiem. Na koniec – najwyższy szczyt masywu Śnieżnik z ograniczonymi przez krzywiznę kopuły widokami. Na szlaku generalnie, poza odcinkami między Przełęczą Jodłowską a Trójmorskim Wierchem oraz Halą i Śnieżnikiem jest pusto, co stanowi dodatkowy atut.

linki do opisu odcinków 1 / 2 / 3

(„Kamienne morze” na Trójmorskim Wierchu)

2. Szlak czerwony ze Strzybnickiego Siodła na Jaskółcze Skały (CZ)

Czeski wariant podejścia na szczyt Śnieżnika umieszczono w zestawieniu ze względu na odcinek między kamiennym słoniem a Jaskółczymi Skałami, na którym szlak malowniczo przewija się po zboczach wieńczących dolinę Morawy. Na samych Jaskółczych Skałach i okolicznych gołoborzach możemy napotkać stosunkowo liczne w tym rejonie Masywu Śnieżnika kozice.

linki do opisu odcinków 1 / 2

(Gołoborze po czeskiej stronie granicy w rejonie Jaskółczych Skał)

3. Szlak czerwony z Bystrzyn na Suszynę (CZ)

Szlak prowadzi urokliwą doliną Prędkiego Potoku, pełną bystrzyn i kaskad, na której zboczach gdzieniegdzie występują gołoborza. Zwłaszcza w dolnej części jest tu dość dziko i stosunkowo mało turystów – nawet w sezonie wakacyjnym.

link do opisu

(Prędki Potok)

4. Szlak czerwony z Wilkanowa na Przeł. Puchaczówka (PL)

Odcinek Głównego Szlaku Sudeckiego w Masywie Śnieżnika biegnie najpierw po malowniczych łąkach między Pławnicą a Wilkanowem, przekracza grzbiet Iglicznej w rejonie sanktuarium Maria Śnieżna by zejść w dolinę Wilczki, w miejscu gdzie potok tworzy wąwóz i wodospad. Z podejścia na Halę pod Śnieżnikiem mamy ładne widoki na spadziste zbocza Małego Śnieżnika, z Hali pod Śnieżnikiem – na Góry Bystrzyckie oraz masyw Czarnej Góry, ze Żmijowca – na Śnieżnik. Jeszcze lepsza panorama – sięgająca Wysokiego Jesionika roztacza się ze skraju lasu pod wierzchołkiem Czarnej Góry, niestety na samą wieżę na wierzchołku napierają wciąż otaczające drzewa. Nie zapomnijmy też o ukrytych ok. 400 metrów na zachód od szlaku na środkowym Żmijowcu – Mariańskich Skałach.

linki do opisów części 1 / 2 / 3

(Pod szczytem Czarnej Góry, w tle Igliczna, Rów Górnej Nysy, Góry Bystrzyckie i Orlickie)

5. Szlak żółty z Przeł. Puchaczówka na przełęcz nad Konradowem (PL)

Grzbietowy szlak Krowiarek oferuje ładne widoki – najpierw na Czarną Górę i rejon Puchaczówki, następnie – ze Skowroniej Góry panorama się rozszerza i sięga Wysokiego Jesionika, Ślęży i Karkonoszy.

link do opisu

(Podejście na Skowronią Górę)