Category: Góry Wałbrzyskie i Kamienne


Łomnica (520) – bez znaków i czarny szlak rowerowy – Grzmiąca (580) – znaki żółte – Skalna Brama (820) – znaki czerwone – Przeł. Trzech Dolin (810) – czerwony szlak rowerowy – Łomnica. Długość: 13,5 km. Suma podejść: 350 metrów.

W Łomnicy można zostawić samochód np. na placyku po prawej stronie od pętli autobusowej. Idziemy stąd w górę doliny Złotej Wody, skręcając bez znaków w pierwszą asfaltową drogę w prawo. Wznosi się ona stromo ku granicy lasu, gdzie wybieramy dukt w prawo, trawersujący początkowo łagodnie, potem bardziej mozolnie zbocza Gomólnika Małego (807). Doprowadza on do brukowanej drogi, schodzącej wyraźnie do granicy rozległego pasa łąk między Gomólnikiem Małym a Głuszycą, którą to drogą biegnie czarny szlak rowerowy.

Kościelec znad Grzmiącej / Ostoja z łąk nad Głuszycą

Rozciągają się stąd ładne widoki na rejon Głuszycy w otoczeniu Gór Sowich z Włodarzem i wystającą zza Małej Sowy wieżą widokową na Wielkiej Sowie oraz granicznym pasmem Gór Kamiennych, w którym kulminuje Ostoja (793) z ukrytym za zboczem kamieniołomem na Kamykach.


Widoki z łąk pod Gomólnikiem Małym na Góry Sowie / Włodarz spod Gomólnika Małego

Szlak rowerowy skręca wkrótce w lewo, lecz z uwagi na prowadzone na nim prace niwelacyjne, które spowodowały całkowite zrycie nawierzchni przy zejściu do Grzmiącej proponujemy pójść jeszcze kawałek prosto i skręcić w lewo, w następną dochodzącą do Grzmiącej drogę (do długości trasy należy doliczyć w takim wypadku 0,5-1 km). Na tym odcinku wciąż towarzyszy nam panorama na rejon Głuszycy oraz, po przeciwnej stronie, skalisty szczyt Gomólnika Małego.


Góry Sowie z drogi do Grzmiącej / Pod Gomólnikiem Małym

Przekraczamy niewysoki tu grzbiet – po lewej zza skałek na Gomólniku wyłaniają się urwiska Rogowca i następnie szczyt sąsiedniego Jeleńca.

Widok na Rogowiec / Skałki na Gomólniku Małym

Obniżamy się ku zabudowaniom Grzmiącej, które osiągamy niecały kilometr powyżej drewnianego kościółka. Tu, na głównej ulicy wsi napotykamy znaki żółte i podążamy za nimi pod górę.

 

Jeleniec i Rogowiec znad Grzmiącej / Pod Gomólnikiem Małym

Na końcu osady, za ujęciem wody szlak żółty opuszcza główną drogę, zakręca w prawo, przekracza potok i rozpoczyna szerokim łukiem podejście na Jeleniec Mały (770). Zanim osiągniemy skraj lasu po prawej ponownie ładnie prezentuje się rejon Głuszycy z Włodarzem, Małą i Wielką Sową oraz Sokołem.

Rejon Głuszycy z podejścia na Jeleniec Mały / Gomólnik Mały spod Jeleńca Małego

Szlak przewija się na drugą stronę góry, nachylenie stoku maleje. Mijamy skalisty wierzchołek Jeleńca Małego i przekraczamy niewielką przełączkę z odsłonięciami skalnymi, kierując się w prawo.

Szczyt Jeleńca Małego / Odsłonięcia skalne pod Jeleńcem Małym

Za kolejną skalistą kopą w grzbiecie Jeleńca szlak żółty zakręca w prawo i osiąga znów linię grzbietu. Ze skraju polany widać ponownie szczyt Gomólnika Małego po drugiej stronie doliny.

Skaliska w rejonie Jeleńca Małego / Gomólnik Mały spod szczytu Rogowca

Mijamy wolnostojącą kolumnę skalną i dość niespodziewanie osiągamy krzyżówkę ze znakami niebieskimi i czerwonymi poniżej szczytu Rogowca.

Na szlaku żółtym pod Rogowcem

 Czeka nas teraz ostatnie podejście na Rogowiec – oznakowanie jest mylące. Po wyjściu na zamek dolny – należy skręcić w wąską, sypiącą się ścieżkę w prawo i wrócić na główną grań, wspinając się na resztki ruin zajmujące wierzchołek góry.

Szczyt Rogowca

Ruiny zamku Rogowiec

Nagrodą jest ograniczony widok z Rogowca na otoczenie doliny Rybnej z Chełmcem i Borową na drugim planie.

Widok z Rogowca na Góry Wałbrzyskie

Borowa i Rybnicki Grzbiet z Rogowca / Szczyt Rogowca

Po odpoczynku schodzimy stromą, wąską ścieżką na dawny zamek dolny.

Fragmenty murów zamku Rogowiec

 

Zejście z zamku Rogowiec

Kolejne zejście doprowadza nas do rozwidlenia szlaków turystycznych u wylotu Skalnej Bramy pod Jeleńcem.

Wyrównany teren zamku dolnego na Rogowcu / Zwaliska skalne pod zamkiem Rogowiec

Na lewo znajduje się widokowa półka z drewnianym krzyżem nad opadającym na południowo-wschodni stok Rogowca urwiskiem, z panoramą Gór Sowich.

Widok znad urwiska pod Rogowcem / Krzyż pod Rogowcem

 Od Skalnej Bramy możliwe są dwa warianty – albo przez zarośnięty i pozbawiony widoków szczyt Jeleńca (znaki niebieskie), albo za znakami żółtymi i czerwonymi trawersem jego wschodnich i południowych zboczy (uwaga! wszystkie trzy szlaki zdewastowane na odcinku ok. 1 km poprzez tzw. „prace leśne”).

Skalna Brama

Ten drugi wariant prowadzi również niemal cały czas lasem, choć z zarastającej przecinki na południowym skłonie Jeleńca widać niedalekiego Waligórę oraz zwieńczony wieżą widokową Szpiczak.

Na trawersie Jeleńca

Wracamy na grzbiet, którym szlak czerwony wznosi się na rozległy, częściowo wylesiony wierzchołek Turzyny (895 m n.p.m.), z którego oglądamy ponownie stożek Waligóry w towarzyszeniu Suchawy i Kostrzyny.

Borowa z podejścia na Turzynę / Na szczycie Turzyny

Z Turzyny schodzimy bukowym lasem na siodełko pod Klinem, gdzie szlaki czerwony i niebieski ponownie się łączą.

Zejście z Turzyny

Oba szlaki łagodnie wznoszą się zboczami Klina z ograniczoną panoramą na otoczenie doliny Złotej Wody, zamkniętej przez wspomniany już Szpiczak. Na kolejnym rozdrożu skręcają w lewo i zaraz w prawo. W pewnym momencie, na spłaszczeniu Klina skręcamy w lewo, w nieznakowaną drogę prowadzącą ku widocznej granicy lasu.

Podejście stokami Klina

Wychodzimy na skraj rozległej, znaczonej przez wyciągi narciarskie tzw. Hali pod Klinem, opadającej ku widocznej Przełęczy Trzech Dolin z budynkiem schroniska Andrzejówka.


Waligóra i Suchawa z Hali pod Klinem

Oprócz Waligóry i Suchawy oraz Szpiczaka i kamieniołomu na Bukowcu, możemy dostrzec stąd oddalone Karkonosze.

Bukowiec / Studniczna hora, Rużova hora i Śnieżka z Hali pod Klinem

Pod odpoczynku na Hali pod Klinem nieznakowanymi ścieżkami schodzimy ku widocznemu schronisku Andrzejówka.


W sercu Gór Suchych

Przy schronisku wybieramy czerwono znakowany szlak rowerowy do Głuszycy i kierujemy się z nim na trawers wschodnich stoków Waligóry.

Przedwiośnie w Andrzejówce

Z łuku prowadzącego tędy wygodnego duktu oglądamy panoramę otoczenia doliny Złotej Wody, zamkniętą na horyzoncie wałem Gór Sowich oraz, po lewej, szczyty, które mijaliśmy po drodze – Jeleniec i Turzynę.

Turzyna i Jeleniec / Dolina Złotej Wody – z trawersu Waligóry

Droga i szlak zaczynają nagle opadać. Wyraźne zejście doprowadza nas w dolinkę jednego z cieków źródliskowych Złotej Wody. Tu rowerowy szlak czerwony skręca w lewo i kontynuuje bieg w dół przez bukowy las, doprowadzając do prowadzącego od granicy polsko-czeskiej do Trzech Strug duktu.

W dolinie Złotej Wody

Cały czas łagodnie schodząc, osiągamy rozwidlenie doliny, gdzie dołącza niebieski szlak rowerowy z Andrzejówki (krótszy, możliwy wariant trasy). Mijamy następnie rozległe tereny wodonośne i wychodzimy z lasu na łąki pod kopą Warzęchy (793). Tuż za nimi zaczynają się luźne zabudowania Trzech Strug. Stąd jeszcze nieco ponad kilometr asfaltową drogą do miejsca, gdzie rozpoczynaliśmy wycieczkę.

Łąki w dolinie Złotej Wody / Skałka pod Warzęchą

MAPA TRASY

Opuszczamy obfity w skały rejon Sudetów Zachodnich i przenosimy się w pasma Sudetów Środkowych. Na pierwszy ogień idą:

Góry Kamienne i Wałbrzyskie

1. Krucza Skała

Okazałe porfirowe urwisko zajmujące zachodni kraniec Gór Kruczych. Można je podziwiać zarówno od dołu – z doliny Raby (szlak niebieski), jak i wejść na położoną powyżej platformę widokową z ładnym widokiem na masyw Szerokiej z doliną Miłości, Wzgórza Szczepanowskie oraz Karkonosze.

Dojście: z Ulanowic (kościółek) za znakami zielonymi [1 km/150 m podejścia]

Pod Kruczą Skałą

2. Skały na Jagodniku

Najładniejsze chyba zgrupowanie w Górach Wałbrzyskich zajmuje zbocza Jagodnika (619 m) w północnym ramieniu Trójgarbu. Zarówno zbocza partii szczytowych, jak i położony poniżej wąwóz zdobią ściany skalne o wysokości do kilkudziesięciu metrów. Gęsty las mieszany porastający stoki, złożony głównie z buków, sprawia że skały są najlepiej widoczne w sezonie zimowym i wczesno-wiosennym.

Dojście: z Nowych Bogaczowic za znakami żółtymi [3 km/150 m podejścia]

Wąwóz skalny pod Jagodnikiem

3. Czerwone Skałki

Porfirowe urwisko opadające na północno-zachodnie zbocza Suchawy. Nad rozległym piarżyskiem sterczą rdzawe turnie o wysokości do 30 metrów. Skały znajdują się poza szlakami turystycznymi, choć niedaleko uczęszczanej Przeł. Trzech Dolin. Są widoczne np. z wierzchołka pobliskiej Kostrzyny, przez który przebiega szlak niebieski z Andrzejówki do Sokołowska.

Dojście: z Sokołowska za znakami żółtymi, potem bez znaków [3 km/250 m podejścia]

Pod Czerwonymi Skałkami

4. Skalna Brama

Formacja skalna na południowych stokach Rogowca. Poniżej rozciąga się urwisko z krzyżem na szczycie i widokiem na Głuszycę i Góry Sowie, powyżej dalsze melafirowe złomiska, tworzące ongiś naturalne umocnienia zamku Rogowiec. Skalna Brama i otoczenie ładnie prezentuje się od strony wsi Grzmiąca, zwłaszcza w sezonie jesienno-zimowym kiedy liczna tu buczyna gubi liście.

Dojście: z Rybnicy Małej za znakami czerwonymi lub z Grzmiącej za znakami żółtymi [2,5 km/350 m podejścia]

Rozdroże pod Rogowcem

5. Grupy skalne Jańskiego Wierchu

Krajoznawcy będą pewnie podnosić, że Jański Wierch to już Góry Jastrzębie, nie Krucze, więc – nie Kamienne. Jednakże, Jański Wierch ze swymi piaskowcowymi i zlepieńcowymi skałkami, tworzącymi grań o ok. kilometrowej długości, stromo opadającą w dolinę Szkła, warty jest odnotowania. Znajdziemy tu skalne grzędy i wystające na południowe zbocza ambony. Na jednej z nich urządzono punkt widokowy na Góry Jastrzębie. Z innych przecinek widać Góry Krucze i Zawory oraz południowo-wschodni kraniec Karkonoszy z okazałą Czerną horą. Grzbietem prowadzi polski szlak zielony.

Dojście: z Okrzeszyna za znakami zielonymi [2 km/280 m podejścia]

Jedna z wychodni na czeską stronę

 

Z Gór Kamiennych i Wałbrzyskich przeskakujemy na:

 

Góry Sowie i Bardzkie

1. Skalny Obryw

Potężne osuwisko-ziemno skalne, które w roku 1598 oderwało się od zbocza Bardzkiej Góry. Na górnej krawędzi, zwieńczonej skalną grzędą stoi krzyż, spod którego rozciąga się ładna panorama przełomu Nysy Kłodzkiej pod Bardem. Osuwisko kończy się ok. 90 metrów poniżej, nad samą Nysą Kłodzką – okazałe bloki skalne, zbudowane głównie z szarogłazów oraz łupków, i piargi widać ze spacerowej ścieżki na wschodnim brzegu rzeki.

Dojście: z Barda za znakami zielonymi [2 km/200 m podejścia]

Skalny Obryw z rejonu bardzkiej bazyliki

2. Lisie Skały

Skałki to niewielkie – do kilku metrów wysokości, rozrzucone wysoko na stokach Grabiny, nad Sokolcem. Zbudowane są z silnie popękanych gnejsów. Rozciąga się stąd ładny widok na Wielką Sowę.

Dojście: z parkingu na końcu Sokolca za znakami niebieskimi [1,5 km/150 m podejścia]

Wielka Sowa z Lisich Skałek

3. Dzikie Skały

Rozłożone na głównym grzbiecie Gór Sowich między Słoneczną a Kalenicą, na obszarze rezerwatu przyrody „Bukowa Kalenica”, który obejmuje jedne z najwyższej położonych partii buczyny w Górach Sowich. Zbudowane z gnejsów skałki mają do 6-7 metrów wysokości. Ongiś znajdował się na nich punkt widokowy. Dziś, żeby obejrzeć okolice trzeba wspiąć się na szczyt stalowej wieży widokowej na pobliskim wierzchołku Kalenicy.

Dojście: od płatnego parkingu na Przeł. Jugowskiej za znakami czerwonymi [2,5 km/250 m podejścia], od parkingu w Bielawie Leśnym Dworku [5 km/600 m podejścia]

Pod Dzikimi Skałami

4. Siedem Sówek

Skalny mur zajmujący zbocze na południowym brzegu dopływu Pieszyckiego Potoku. Tworzą go gnejsowe skałki, widoczne z pobliskiego szlaku żółtego z Kamionek na Starą Jodłę.

Dojście: za znakami żółtymi z Kamionek [1 km/100 m podejścia]

Pod Siedmioma Sówkami

5. Skałki pod Ostrogiem

Wąwóz dawnej kolejki zębatej ciągnący się na południowych zboczach Ostroga od wiaduktu srebrnogórskiego. Widoczne są tu utwory  dolnokarbońskiego fliszu, jedne z najstarszych skał w Sudetach.

Dojście: z płatnego parkingu na Małej Przeł. Srebrnej ścieżką dydaktyczną [1 km], ze Żdanowa za znakami zielonymi [1,5 km/150 m podejścia]

Wąwóz skalny pod Ostrogiem

Nowe Bogaczowice (440) – znaki żółte – Rozdroże pod kapliczką (530) – ścieżka przyrodnicza, znaki zielone i bez znaków – rozdroże nad Witkowem (500) – znaki niebieskie – siodło w Trójgarbie (725) – znaki żółte – Nowe Bogaczowice. Długość: 13 km. Różnica poziomów: ok. 500 metrów.

Samochód można zostawić przy skręcie szlaku żółtego z szosy Gostków – Stare Bogaczowice, koło miejsca odpoczynku z ławeczkami. Oprócz szlaku biegnie tędy ścieżka przyrodnicza „Wokół Trójgarbu” – szlak i ścieżka wiodą gruntową drogą granicą lasu, po lewej pojawiają się odsłonięcia skalne.

Nad Nowymi Bogaczowicami

Zagłębiamy się w las i podchodzimy dolinką jednego z potoków. Przy grupie wychodni skalnych droga wykonuje ostry skręt i coraz wyraźniej podchodzi zakosami.

Podejście szlakiem żółtym

Osiągamy boczne ramię opadające na północ z głównego grzbietu masywu Trójgarbu, gdzie szlak i ścieżka przyrodnicza się rozchodzą. Idziemy za ścieżką wciąż łagodnie wznosząc się zakosami. Droga, którą wędrujemy to stary trakt łączący dawne dobra cystersów krzeszowskich w Witkowie i Starych Bogaczowicach.

Trakt do Witkowa / Śnieżyce przy drodze
W XVIII wieku, w okresie największej świetności krzeszowskiego opactwa, przy szlaku posadowiono figurę Matki Boskiej tronującej z Dzieciątkiem, która miała strzec gościńca i podążających nim podróżnych. Figura znajduje się na grzbiecie na prawo, ok. 100 metrów od drogi.
Kapliczka nad Nowymi Bogaczowicami
Droga wije się wciąż lekko podchodząc, wreszcie osiąga główny grzbiet masywu Trójgarbu, gdzie odnajdujemy znaki zielone, które dochodzą tu z Gostkowa. Czeka nas teraz monotonny odcinek trawersem, leśnym duktem wspomnianym szlakiem. W miejscu, gdzie w prawo odchodzi boczne ramię, a szlak skręca ostro w lewo kontynuujemy wędrówkę traktem prosto, rozpoczynając krótkie zejście w boczną dolinę, od zachodu podcinającą stoki Trójgarbu.
W dolinie pod Trójgarbem / Poletka śnieżyc nad potokiem
Skręcamy w prawo, w dukt prowadzący w stronę Witkowa Śląskiego i dochodzimy do skraju rozległych łąk nad tą wsią.
Las śnieżyc nad Witkowem
Po prawej, znad pasemka lasu wyłaniają się Karkonosze – od Lasockiego Grzbietu przez Śnieżkę po Smogornię.
Karkonosze znad Witkowa Śląskiego
Na skraju lasu napotykamy biegnący z naprzeciwka szlak niebieski i skręcamy z nim w lewo, rozpoczynając podejście bukowym lasem na północny wierzchołek Trójgarbu. Jest ono niezbyt strome, ale jednostajne. Gdy przecinamy stokówkę i wchodzimy w niskopienną świerczynę, znak to że cel już bliski. Na widoki i to ograniczone – na czubki Karkonoszy można liczyć dopiero z górnej części
Podejście na Trójgarb
Zarasta niestety również i widokowa przecinka na Trójgarbie północnym (ok. 745 m n.p.m.), choć w jej północnej części widać zaczątki prac wycinkowych. Mimo wszystko, umieszczona tu tablica z opisem panoramy coraz bardziej nie przystaje do rzeczywistości. A szkoda, bo miejsce ma potencjał (w ogóle przydałaby się na dogodnie położonym Trójgarbie wieża widokowa) – widać stąd m.in. (teoretycznie) cały główny grzbiet Karkonoszy – od Rychorów po Szrenicę, oprócz tego Wzgórza Bramy Lubawskiej i rejon Skalnika w Rudawach Janowickich.
Panorama z północnego wierzchołka Trójgarbu / Zbliżenie na Smogornię i Mały Szyszak
Karkonosze od Rychorów po Przeł. Karkonoską z Trójgarbu północnego
Przekraczamy niewybitny garb Trójgarbu północnego i krótko schodzimy na wąskie siodło w Trójgarbie. Tu należy uważać na znaki, bo szlak żółty wraz z zielonym skręca w lewo, w niepozorną, wąską ścieżkę.
Na Trójgarbie północnym
Trójgarb środkowy z północnego / siodło w Trójgarbie
Zakosami obniżamy się wąską dróżką – po prawej otwierają się widok na rejon Wałbrzycha sięgającej Wielkiej Sowy, Gór Czarnych i niedalekiego Chełmca.
Zejście z Trójgarbu: Góry Sowie i Góry Czarne / Wielka Sowa, Mała Sowa i Włodarz
Zejście z Trójgarbu: widok na Góry Czarne i Chełmiec / ścieżka zejściowa
Przekraczamy Rozdroże Siedmiu Dróg, gdzie szlak zielony odbija w lewo i za znakami żółtymi wznosimy się krótko na spiętrzenie w ramieniu, które Trójgarb wysyła w stronę Jagodnika. Na kolejnej przełęczy szlak żółty prowadzi prosto, stokówką (brak oznakowania aż do siodła pod Jagodnikiem).
Rozdroże Siedmiu Dróg, w tle Trójgarb
Na przełączce pod Jagodnikiem znaki żółte skręcają w dukt, w lewo by rozpocząć zejście zakosami w dolinę Polskiej Wody. Warto jednak przejść się po skałkach szczytowych, które często zajmują sarny i dziki.
Skałki na Jagodniku
Szczytowe skałki Jagodnika
Ze skalnych występów mamy ograniczone widoki na Rudawy Janowickie i masyw Krąglaka.
Skalny szczyt Jagodnika / Widoki na Góry Kaczawskie i rejon Gostkowa
Schodzimy do szlaku, który przy kolejnych skałkach ostro skręca w lewo i dość spokojnie obniża się w dolinę Polskiej Wody.
Na zboczach Jagodnika
Idziemy teraz łagodnie w dół doliny, mijając mury skalne po prawej.
W dolinie Polskiej Wody
Po kilkuset metrach dochodzimy do podnóży okazałych ścian skalnych, gdzie szlak żółty odbija w lewo, w boczną dolinę.
Rozdroże w dolinie Polskiej Wody
Czeka nas teraz wędrówka lekko pod górę po bocznych dolinkach masywu Trójgarbu – szlak żółty nieco kluczy, miejscami pojawiają się znów skałki.
W dolinach pasma Trójgarbu
Wreszcie dochodzimy do znajomego rozdroża, gdzie szliśmy do góry ścieżką przyrodniczą. Stąd już blisko, około kilometr do punktu wyjściowego w Nowych Bogaczowicach, gdzie rozpoczynaliśmy trasę.
Na szlaku żółtym