Category: Góry Stołowe


Góry Stołowe

Na naszej liście dotarliśmy do pasma, które pod względem ilości skalnych rozmaitości, zajmuje bez wątpienia pierwsze miejsce w Sudetach, zwłaszcza że Polacy liczą jego zasięg aż od położonych w pobliżu Krzeszowa Zaworów po Polanicę-Zdrój. W jego poszczególnych piaskowcowych kompleksach, które umieszczono en bloc na poniższej liście, znajdziemy liczne pojedyncze skały o fantazyjnych formach. W niektórych z nich znajdują się nisze i jaskinie.

1. Szczeliniec Wielki (PL)

Jak Szczeliniec to tylko jesienią albo wiosną wczesną, w każdym razie zanim zacznie się ruchliwy sezon, albo się skończy, bo tłok może popsuć skutecznie wrażenia z przejścia tym skalnym miasteczkiem. Mimo iż nie zawiera ono tak potężnych formacji, jak czeskie skalne miasta, to ma swój odrębny urok. Położone jest na górze i zwiedza się je od góry, wychodząc na oferujące szerokie panoramy w stronę Karkonoszy i Masywu Śnieżnika tarasy na krawędzi płaskowyżu, no i oczywiście kulminacyjny Fotel Dziada Pradziada. Znajdziemy tu też kształtniejsze, w mojej subiektywnej ocenie, niż te czeskie formacje, takie jak sławetny Wielbłąd, Głowa małpoluda, Kwoka, Głowa Murzyna, Koński Łeb, Głowa Księżniczki Emilki, Stopa Olbrzyma. Trasa jest urozmaicona, bo zaczyna się na wysokościach, po czym opada w otchłanie szczelin Diabelskiej Kuchni i Piekiełka, potem prowadzi na trasy, wreszcie efektownie opuszcza płaskowyż schodząc do podnóża jego kilkudziesięciometrowych ścian. W każdym razie – obowiązkowy punkt do odwiedzenia w Górach Stołowych.

Dojście: z Karłowa za znakami żółtymi i ścieżką dydaktyczną [1,5 km/150 m podejścia]

Wielbłąd na górnym poziomie Szczelińca

2. Błędne Skały (PL)

Uwaga odnotowana powyżej w kontekście Szczelińca odnosi się także, a może nawet bardziej z uwagi wąskość przejść i mniejszy rozmiar całości do labiryntu Błędnych Skał. Wymuszony w ostatnich latach ruch jednokierunkowy ułatwia sprawę, ale nie wszyscy i nie zawsze się do niego stosują. Błędne Skały oprócz wspomnianego przeciskania się między skałami, paru ładnych formacji w kształcie młotów i grzybów (z symbolem zgrupowania – Kurzą Stopką), to także punkt widokowy na stronę północno-zachodnią, skąd panorama dosięga nie tak dalekich Karkonoszy.

Dojście: od skansenu w Pstrążnej, za znakami niebieskimi, potem zielonymi [2,5 km/300 m podejścia]

W Błędnych Skałach

3. Labirynt Ostasz (CZ)

Ostasz czyli czeska „góra stołowa” to właściwie dwa, oddalone od siebie labirynty skalne – górny oraz położone na niższym stopniu Koci gródek. Bardziej wysublimowane formy skalne odnajdziemy w labiryncie pod samym szczytem, wśród nich Niedźwiadka, Czarci Wehikuł, Mogiłę Śmierci, Głowę Zdrajcy i Żabę. Koci gródek (przy szlaku zielonym) to natomiast ścieżka prowadząca krawędzią urwisk do skalnego miasteczka z wąskimi, ślepymi przejściami. Na krawędzi stoliwa Ostasza urządzono również dwa punkty widokowe z panoramą ku Górom Kamiennym i Sowim.

Dojście: od płatnego obecnie parkingu przy chacie Ostasz za znakami niebieskimi [500 m/50 m podejścia]

Ostaszowski Misio

4. Kowarski Wąwóz (CZ)

Teren Broumowskich Ścian to przede wszystkim opadające na południowo-zachodnią stronę głębokie piaskowcowe wąwozy. Najbardziej efektownym z nich, w całości udostępnionym dla turystów, jest Kowarski Jar położony niedaleko postawionej na krawędzi urwisk po stronie Broumowa kaplicy Hvezda (Gwiazda). Wąwóz składa się z dwóch części, przedzielonych malowniczo rozpadliną Kowarnej, a skalne wieżyce dochodzą do ponad 50 metrów wysokości. Nad wąwozem, przy szlaku czerwonym, urządzono platformę widokową na jego górną część, nazwaną Skalnym Teatrem. Górna część wąwozu jest podmokła i długo zalega tam śnieg.

Dojście: z parkingu w Hlavnovie za znakami czerwonymi [2 km/100 m podejścia]. Bliżej (ok. 500 m) jest za znakami zielonymi od parkingu pod Hvezdą, ale ten lubi szybko się zapełniać

Platforma widokowa nad Kowarskim Wąwozem

5. Radkowskie Skały (PL)

Miejsce to malownicze i położone na ustroniu, choć nieopodal szosy Radków – Karłów, często pomijane przez turystów pędzących Drogą Stu Zakrętów na Szczeliniec czy Błędne Skały. Skały skupione są na odcinku ok. 250 m i szlak niebieski wykonuje aby je obejść niemal pełną pętlę. Zobaczymy tu m.in. parę efektownych młotów skalnych oraz kolumnę zwaną Leśną Igłą. Z krawędzi urwisk roztaczają się widoki na Szczeliniec i Korunę oraz urwiska nad Radkowem.

Dojście: praktyką jest stawanie na „nielegalu” przy Stroczym Zakręcie Drogi Stu Zakrętów. Zgodnie z prawem do zgrupowania, mimo iż leży tuż nad szosą trzeba iść z położonego ok. 1 km dalej, w stronę Karłowa, parkingu za znakami niebieskimi [1,2 km/20 m podejścia]

Dwa bliźniacze młoty w Radkowskich Skałach

6. Białe Skały (PL)

W naszym zestawieniu Białe Skały reprezentują formacje masywu Narożnika, ciągnąc się murem, rozdzielonym niewielką kotlinką na długości ok. 1 km. Uwagę zwraca zwłaszcza jasna barwa kamieni. Do niektórych skał wyznakowano dojścia, urządzając również platformę widokową na Szczeliniec, która niestety stopniowo zarasta. Pomimo to miejsce jest urokliwe i, mimo bliskości Karłowa, w miarę nieuczęszczane.

Dojście: z parkingu na Przeł. Lisiej za znakami żółtymi [1,5 km/50 m podejścia]

W Białych Skałach

7. Teplickie Skały (CZ)

Rozległy kompleks skalnego miasta to nie tylko popularna trasa turystyczna, ale również ciągnące się wzdłuż południowego zbocza Czapa pomniejsze wąwozy i skały, przez które prowadzi równoległy szlak zielony. Subiektywnie, Teplice robią lepsze wrażenie niż Adrszpach, między innymi dlatego że parking u wrót tu mniejszy, zaś turystom zmechanizowanym nie chce się pokonywać łączącego obie piaskowcowe „metropolie” Wilczego Wąwozu (ok. 7 km w obie strony). Toteż łatwiej tu o możliwość kontemplacji okazałych urwisk w spokoju. Charakterystyczny dla Teplic jest położony w centrum skalny ostrów – wyspa, podcięta z jednej strony wąskimi, głębokimi przejściami Sybiru i Anieńskiej doliny, z drugiej skalnymi „rynkami” oraz otoczona kolejnymi grupami skał. Szczyty skał przyjmują różne formy, np. Wykałaczka Karkonosza, Niedźwiedź Polarny, Sfinks, Dzik, Sowa.

Dojście: od płatnego parkingu na końcu Teplic za znakami niebieskimi [2 km/100 m podejścia]

W Anieńskim udoli

8. Ardszpaskie Skały (CZ)

Największe piaskowcowe miasto skalne Europy przytłacza wielkością formacji (do 100 metrów wysokości) i, zwykle, ilością turystów. Wczesny ranek lub późne popołudnie mogą stanowić pewne obejście powyższej niedogodności, mogącej skutecznie zepsuć przyjemność zwiedzania oraz co lepsze ujęcia. Bo podziwiać jest co – i skalę, i kształty (np. Diabelski Most i wolnostojącą Głowę Cukru), i płynącą przez skalny labirynt rzeczkę Metuję, i kaskady na niej, choć wyższa jest sztucznie spiętrzana. I dawny kamieniołom Piaskownię u wejścia do skał, i przebiegającą opodal linię kolejową. Porastające skały brzózki, zachęcają do odwiedzenia tego miejsca wczesną jesienią, dla dodania kolorów w piaskowcowym otoczeniu. Warto także przejść się obok posadowionych pod skałami, przy wspomnianej wyżej linii kolejowej domków, na pobliski Zamkowy Wierch, skąd rozciąga się ogólna panorama kompleksu. Widoki nań mamy również z położonego na północ od wielkiego parkingu adrszpaskiego Krzyżowego Wierchu. P

Dojście: od płatnego parkingu za znakami zielonymi [500 m]

Starosta i Starościna

9. Skały na Bożanowskim Szpiczaku (CZ)

Czeska wersja Szczelińca Wielkiego znajduje się tuż za polską granicą. Skalne miasteczko ukrywa ciekawe piaskowcowe formy przypominające zwierzęta (m.in. Wiewiórka, Kotek, Waran, Żółw, Wielbłąd, Kaczka) i przedmioty dnia codziennego (Kowadło, Talerze). Ze skał na krawędzi płaskowyżu ładnie widać Pasterkę oraz oba Szczelińce.

Dojście: z Pasterki (schronisko) za znakami niebieskimi, potem czerwonymi i żółtymi [4 km/200 m podejścia], z parkingu nad Slavnym za znakami czerwonymi i żółtymi [3,5 km/120 m podejścia]

Wiewiórka na Bożanowskim Szpiczaku

10. Skalne Grzyby (PL)

Mniej tłoczno tu niż na Szczelińcu, co nie oznacza bynajmniej zupełnej ciszy. Główną wadą Skalnych Grzybów jest to że teren jest niemal kompletnie zarośnięty, a dojścia do ciekawych skałek, nawet gdy leżą opodal szlaków, nieoznaczone. Położenie zgrupowania na terenie Parku Narodowego Gór Stołowych oznacza jednocześnie, iż nie możemy przemieszczać się bez przeszkód, zaś szlak zielony (dolny) na odcinku od Pielgrzyma do krzyżówki pod Skalnymi Wrotami jest okresowo zamykany. Najwięcej interesujących grzybów znajduje się przy szlaku żółtym na odcinku od Niknącej Łąki do krzyżówki na Rogaczu oraz na króciutkim odcinku szlaku czerwonego między krzyżówką ze szlakiem żółtym (węzeł północno-zachodni) a drogą w stronę Burzowej Łąki (malutki parking przy szosie Stu Zakrętów). Wziąwszy to wszystko pod uwagę, Skalne Grzyby niewątpliwie zasługują na umieszczenie ich na niniejszej liście.

Dojście: od parkingu w Batorówku za znakami żółtymi [1,5 km/50 m podejścia]

Jeden ze Skalnych Grzybów – przy szlaku żółtym

Wambierzyce (380) – znaki czarne – Rozdroże pod Golcem (430) – szlak rowerowy i znaki czerwone – Rogacz (705) – znaki żółte – Skalne Grzyby (wezeł północny – 715) – znaki czerwone i niebieskie – Rozdroże przy Słonecznych Skałach (680) – znaki zielone – Krzyżówka pod Radkowskimi Skałami (600) – znaki niebieskie – Leśna – bez znaków – Nowy Świat – znaki niebieskie – Wambierzyce.  Długość: 17 km. Suma podejść: 350 metrów.

Wycieczke możemy rozpocząć albo w samych Wambierzycach, albo w miejscu oznaczonym na lokalnych mapach atrakcji jako parking, które jest jednak jedynie szerokim zjazdem drogi leśnej i jest położone przy łuku drogi z Polanicy-Zdroju do Wambierzyc, nad łąkami Horebu (Synaju), tuż przy niedawno wyznakowanym szlaku czarnym z Wambierzyc do Szczytnej. W przypadku pierwszej opcji na głównym placu przed bazyliką wybieramy szlak czarny, który dość niespodzianie za bramą na ul. Wiejskiej skreca w lewo i podchodzi schodkami obok kapliczki na stok Taboru.

Przed wambierzycką bazyliką / Na wzgórzu Tabor

Po krótkim podejściu mijamy kaplice Przemienienia Pańskiego usytuowaną na spłaszczeniu Taboru i ścieżka zawija w lewo, mijając kolejne kaplice.

Kaplice na Taborze

Dochodzimy do tej upamietniającej dziesiecioro przykazań na wzniesieniu zwanym Synajem albo Horebem. Obok stoi rzeźba Mojżesza dzierżącego kamienne tablice.

Kaplica i posąg Mojżesza na Horebie

Z tego miejsca roztacza sie ładny widok na położone w dolinie Cedronu Wambierzyce z monumentalną jak na miejscowe warunki bazyliką, na tle rozległych łąk, zza których wystają czubki Gór Kamiennych.

Widok z Horebu na bazylike wambierzycką / Wambierzyce, w tle Góry Kamienne

Idziemy dalej skrajem lasu – po lewej przesuwają sie Wzgórza Ścinawskie, za którymi wyrastają z kolei te Włodzickie – z widoczną wieżą widokową na Górze św. Anny, nad którą z kolei dominują Góry Sowie.

Wambierzyce - Horeb Wambierzyce - Horeb

Na Horebie

Na skraju lasu, opodal wspomnianej wyżej szosy z Wambierzyc do Polanicy-Zdroju szlak czarny skreca w prawo i nieznacznie sie wznosi do leśnego rozdroża, gdzie napotykamy szlak rowerowy. Idziemy nim w prawo, w strone widocznego brzegu łąk na zboczach Golca (trasa rowerowa schodzi nieco w dół należy trzymać sie duktu prosto).

Góra św. Anny i Góry Sowie z Horebu / Pola na Horebie

Na granicy łąk z prawej dołączają znaki czerwone i zielone. Zanim podejmiemy nimi wedrówke warto sie rozejrzeć, bo panorama obejmuje otoczenie doliny Cedronu, Szczeliniec Wielki, Korune oraz rejon kamieniołomu nad Radkowem.

Widoki spod Golca: Radkowskie Skały, Szczeliniec Wielki, Mnich i Koruna

Gdy nieco podejdziemy za znakami czerwonymi wyłoni sie nam także bazylika wambierzycka na tle Gór Kamiennych i Sowich.

Łąki nad Wambierzycami

W lesie szlak zielony (wiodący do Suszyny) i czerwony sie rozchodzą – kontynuujemy wedrówke tym ostatnim, mozolnie podchodząc na grzbiet Golca, po to by krótko zejść do lokalnej szosy prowadzącej do wsi Studzienno, którą osiągamy na skraju lasu. Nieznacznie sie wznosząc i mijając stare wyrobiska kamieniołomów na Wysokim Wygonie (565 m) dochodzimy do granicy Studzienna.

Polana na Zaborzu / Droga do Studzienna

Szlak przechodzi skrajem malowniczo położonego pod samym grzbietem osiedla, mijając krzyż przydrożny.

Przydrożny krzyż w Studziennie

Kolejny, starszy krzyż pasyjny, oddalony o ok. 250 metrów stoi miedzy dwiema okazałymi białymi topolami – pomnikami przyrody, które otrzymały nieprzypadkowe imiona: Maria i Józef.

Białe topole w Studziennie

Asfaltowa droga schodzi w dół, my zaś kierujemy sie za znakami czerwonymi gruntowym gościńcem, wchodząc w obreb Parku Narodowego Gór Stołowych, o czym informują nas m.in. zamaskowane kamery przy drodze. Za polaną z kapliczką na tzw. Wabiku szlak opuszcza dukt i rozpoczyna bardziej zdecydowane podejście przez gestą buczyne.

Kapliczka na Wabiku / Buczyna przy podejściu na Skalne Grzyby

Teren wypłaszcza sie dopiero przed kapliczką pod tzw. Rogaczem, gdzie pojawiają sie też pierwsze formacje Skalnych Grzybów.

Na Rogaczu

Przy drewnianej wiacie i nowych „wypasionych” drogowskazach skrecamy w prawo na szlak żółty, który przewija sie wśród zagubionych w lesie skałek Skalnych Grzybów.

W Skalnych Grzybach

Odpocząć można na niewielkich polankach, wystepujących spłaszczeniach wśród piaskowcowych form.

Na szlaku żółtym przez Skalne Grzyby

Na dalszym odcinku przecina naszą trase szlak niebieski do Wambierzyc, który mógłby w połączeniu ze szlakiem zielonym od Pielgrzyma stanowić wariant wycieczki, jednakże cześć wspomnianego szlaku zielonego została zamknieta na okres do 31.07.2016 r. przez dyrekcje parku narodowego w celu ochrony gniazd ptasich.

Na szlaku żółtym przez Skalne Grzyby Na szlaku żółtym przez Skalne Grzyby

Na szlaku żółtym przez Skalne Grzyby

Pozostaje nam zatem kontynuować wedrówke za znakami żółtymi, które mijają kolejne malownicze ostańce.

Na szlaku żółtym przez Skalne Grzyby

Przy nastepnej drewnianej wiacie i zarastającej polance docieramy ponownie do szlaku czerwonego.

Zarastająca polanka / Na szlaku czerwonym

Kierujemy sie nim w prawo, mijając grzyba i piaskowcowe ścianki do przejścia Skalnych Wrót.

Rejon Skalnych Wrót
Za Skalnymi Wrotami

Za Skalnymi Wrotami króciutkim niebieskim szlakiem łącznikowym docieramy do szlaku zielonego i podążamy za nim w lewo, trawersem dolnego stopnia Gór Stołowych.

Początkowy odcinek szlaku zielonego
Zejście z krawedzi płaskowyżu

Z początku szlak biegnie górną krawedzią płaskowyżu, wkrótce jednak opuszcza go, schodząc do stóp skalnych urwisk.

Na szlaku zielonym

Przechodzimy pod zerwami Słonecznych Skał, okrążając głeboko wcietą doline Psiego Potoku.

Pod Słonecznymi Skałami
Na szlaku zielonym

Osiągamy krzyżówke ze szlakiem niebieskim pod Radkowskimi Skałami – zainteresowani mogą dorzucić niecałe 2 km do trasy by obejść całe ich skupisko, najpierw w lewo wspomnianym szlakiem niebieskim, potem, od Stroczego Zakretu przy Szosie Stu Zakretów – za prowadzącymi u ich podnóża znakami zielonymi.

Pod ścianami Radkowskich Skał

Od krzyżówki szlaków pod Radkowskimi Skałami czeka nas dość strome z początku zejście szlakiem niebieskim do granicy lasu nad Radkowem.

Łąki miedzy Mnichem a Radkowem

Mijamy dwa niewielkie stawy położone z prawej stronie i na nastepnym skrzyżowaniu opuszczamy szlak, skrecając w prawo, w droge, wiodącą miedzy polami i łąkami w strone widocznego, oderwanego od głównego stoliwa, Mnicha (523 m).

Widok z łąk nad Radkowem: Góry Stołowe / Góry Kamienne

Przekraczamy niewielki ciek i dochodzimy do poprzecznego szerokiego traktu, wiodącego z Wambierzyc Górnych do Radkowa. Idziemy w nim, w lewo dochodząc do krzyżówki z dawną trasą kolei ze Ścinawki do Wambierzyc, przed ostatnim domem na radkowskiej ul. Polnej.

Nad Radkowem: widok na rejon Białej Skały, Bożanowskiego Szczytu i Koruny / Mnich

Po torach oczywiście nie ma już śladu – jest natomiast wygodna, gruntowa droga, którą kierujemy sie w prawo, nieznacznie podchodząc.

Łąki pod Mnichem Łąki pod Mnichem

Na trasie dawnej linii kolejowej nad Radkowem

Otoczenie jest dość malownicze – za nami mamy Radków, w tle górują stołowe góry – Szczeliniec i Koruna. Po prawej oglądamy zalesiony płaskowyż Mnicha.

Widoki na Góry Stołowe / Mnich z trasy dawnej kolejki

Po lewej plątanina pól, łąk i lasków ciągnie sie aż po Wzgórza Włodzickie, Góry Kamienne i Sowie.

Widok ze zboczy Mnicha na północ – w tle Wielka Sowa

Nasza droga prowadzi zbieżnie do znaczonej kapliczkami lokalnej szosy Radków – Wambierzyce, zamknietej dla ruchu kołowego, którą prowadzą znaki niebieskie oraz szlak rowerowy. Wzdłuż drogi – starego szlaku pątniczego łączącego Wambierzyce z Broumowem stoi szereg krzyży i kapliczek.

Łąki pod Mnichem Łąki pod Mnichem

Widoki na droge Radków – Wambierzyce

Wreszcie wychodzimy na wspomnianą droge i w prawo, asfaltem docieramy do domostw położonego na łagodnym skłonie Mnicha osiedla Nowy Świat.

Droga do osiedla Nowy Świat

Mijamy nieliczne domy osiedla oraz kapliczke maryjną z 1680 roku, przycupnietą w kepie drzew.

Szlak niebieski w Nowym Świecie

Za osiedlem w panoramie zaczynają dominować Wzgórza Ścinawskie oraz znajomy masyw Golca, który odwiedziliśmy na początku trasy.

Widok na rejon Ratna Dolnego / Płaskowyż Golca ze stoków Mnicha

Mijając kolejne krzyże i figury, wśród nich okazałą kolumne ze św. Janem Nepomucenem, droga stopniowo obniża sie do Wambierzyc.

Droga do Wambierzyc

Wieś osiągamy tuż nad wambierzycką bazyliką, przy której rozpoczynaliśmy naszą trase.

Trznadel na skraju Wambierzyc / Cmentarz na wzgórzu Syjon

MAPA TRASY

 

Zabudowania tej założonej przypuszczalnie pod koniec XIII stulecia wsi, wzmiankowanej w połowie wieku XIV jako Cuczendorf wspinają sie wysoko na zbocza Wzgórz Ścinawskich. Niemal w najwyższym punkcie wsi (ok. 469 m n.p.m.) znajduje sie wzniesiona w roku 2014 wieża widokowa o całkowitej wysokości 27 metrów, konstrukcji żelbetowej, obłożona piaskowcem. Sam taras mieści sie na wysokości 22 metrów i oferuje rozległą panorame, siegającą przy dobrej widoczności Masywu Śnieżnika i Karkonoszy. Przy nieco gorszej (jak na zdjeciach poniżej) widać Góry Stołowe, Kamienne, Sowie, Wzgórza Włodzickie, Kotline Kłodzką oraz Góry Bardzkie.

Wieża na Suszynie

Wieża czynna jest do godz. 22, wstep na góre jest bez opłat, w odległości ok. 200 metrów znajduje sie bezpłatny parking. Przez Suszyne przebiega lokalna droga z Wambierzyc do Ścinawki Średniej. Niedawno wyznakowano tedy również zielony szlak turystyczny z Wambierzyc do Gorzuchowa, który prowadzi odsłonietymi, widokowymi grzbietami Wzgórz Ścinawskich.

Wieża widokowa na Suszynie

MAPA

MODEL PANORAMY – S

MODEL PANORAMY – W/N

GALERIA DODATKOWA – WIDOKI Z WIEŻY

Fragment Masywu Śnieżnika i Góry Bystrzyckie
Masywy Łomnickiej Równi i Wolarza w Górach Bystrzyckich
Góry Stołowe / Wzgórza Włodzickie i Góry Sowie (rejon Wlk. Sowy)
Góra św. Anny na tle Wielkiej Sowy i Grabiny / Pd. cześć Gór Sowich oraz Garb Dzikowca
Pn. cześć Gór Bardzkich po Bardzką Góre (Kalwarie) / Masyw Kłodzkiej Góry i Kłodzko (w tle na prawo Jawornik Wlk.)