Archive for Styczeń, 2017


Piękna, słoneczna pogoda w ostatnią sobotę i niedzielę w Sudetach. Mroźna w dolinach i niższych partiach, cieplejsza wysoko na grzbietach Karkonoszy i Jesioników (termometry w promieniach słońca notowały nawet powyżej +15 stopni Celsjusza). Rano w niedzielę, wg czeskich danych meteo na głównym grzbiecie Karkonoszy temperatura powietrza utrzymywała się w rejonie 0, podczas gdy tradycyjnie, na izerskich torfowiskach spadła nieco poniżej -20 stopni Celsjusza. W sobotę odczucie zimna potęgował wiatr, płatając niesympatyczne psoty drogowcom i kierowcom, to jest zwiewając śnieg z zasp na drogi, te boczne i te główniejsze (np. popularną dojazdówkę w Karkonosze na odcinku Bolków – Kaczorów).

Łąki nad Mysłowem, w tle masyw Lubrzy

Śniegu na łąkach po pas, koń wprawdzie przejdzie, ale człowiek się zapadnie, co przeszkodziło nam w spacerze po malowniczym rejonie Radzimowic.

Konie pod Księżym Kamieniem / Droga do Radzimowic

Stadko koni po mroźnej nocy schroniło się przed podmuchami w niewielkim lasku pod skałką Księży Kamień. Całe szczęście słońce szybko wznosiło się po nieboskłonie, ocieplając wizerunek zimy.

Pod Księżym Kamieniem

 Mgiełka od mrozu i słońca nieco ograniczała widoczność, a droga na widokowe wzgórze z flagą okazała się nieprzetarta. Mimo to widać było pobliski Miłek, Połom i rejon Barańca oraz Skopca, a na horyzoncie – kontur rozświetlonych Karkonoszy.

Widok z rejonu Radzimowic na zachód / Na skraju Radzimowic

W samych Radzimowicach cicho i pusto, tylko potężny ślad pługa świadczył o tym że w miejscowości trwa życie.

W Radzimowicach

Kilkaset metrów za wsią ślad pług nawrócił, stąd po herbacie i podziwianiu widoków postanowiliśmy zejść do Mysłowa by podjechać do niedalekich Janowic Wielkich.

Zimowy pejzaż radzimowicki z Karkonoszami w tle


Nad Janowicami w lesie doliny Janówki, mimo mrozu, praca wre – trzebiony jest drzewostan na południowych stokach Zamkowego Grzbietu. Wycięto część brzózek przesłaniających Skalne Bramy, za to teren wokół został zryty skuteczniej niż przez stado dzików.

W dolinie Janówki

Poza tym główne szlaki, poza niebieskim na odcinku od Skalnych Bram do doliny Janówki, okazały się przetarte, w tym także podejście do ruin zamku Bolczów.

Na szlaku zielonym z doliny Janówki na zamek Bolczów

Zima w sudeckiej buczynie ma niewątpliwie swoje zalety. Obok śniegu rzecz jasna, po prostu lepiej i dalej widać.

Podejście na zamek Bolczów

Zwłaszcza skalne zwaliska Bolczowa prezentują się bardziej okazale niż kiedykolwiek.

Pod zamkiem Bolczów

Na samym zamku trochę turystów. Mniej śniegu, w każdym razie nie tyle by przysypać kamienne blanki i pozostałości wieżyc.

Zima na zamku Bolczów

Na galerię widokową na murach, skąd widać czubek Śnieżki oraz Góry Sokole, dość łatwo wejść, gorzej z zejściem po śliskich, krzywych schodkach.

Na murach Bolczowa / Zejście na dziedziniec zamkowy

Zimowe skały Bolczowa

Opuszczamy Bolczów i kierujemy się czarnym szlakiem w górę Zamkowego Grzbietu, obok przysypanych Głazisk Janowickich.

Przy Głaziskach Janowickich

Jak wspomniano, nad Skalnymi Bramami ścinka – zejście w dolinę Janówki jest możliwe albo wyrypaną przez drwali drogą w prawo, albo wygodnym traktem w lewo (nieco dalej, gdyż wyjdziemy powyżej rozdroża pod Skalnym Mostem).

Zima na Zamkowym Grzbiecie / Nad Skalnymi Bramami

Z doliny Janówki można kontynuować spacer za znakami niebieskimi na niedalekie Starościńskie Skały. Po lewej, przy drodze stoi przyprószony zimową szatą Skalny Most.

Pod Skalnym Mostem

Powyżej, przy dukcie, przycupnął przysypany niemal całkowicie Piec z charakterystyczną choinką na skale.

Piec / Zapiecek

Ponieważ nie byliśmy pewni czy zejście od Fajki w dolinę Janówki okaże się przetarte (od strony doliny Janówki pod zamkiem Bolczów okazało się potem że prawdopodobnie było), postanowiliśmy za Piecem zawrócić, schodząc za znakami żółtymi. Oznaczało to drogę obok wspomnianych drwali, przez których prowadzona zrywka powoduje, że miejscami na szlaku śnieg zdjęto i został jedynie wyślizgany lód.

Szlak niebieski w rejonie Pieca / Ściany skalne w dolinie Janówki

Skalne Sudety (9)

Wysoki Jesionik

Rozległość tego pasma górskiego w Sudetach Zachodnich sprawia że można tu znaleźć rozrzucone wprawdzie, ale dość liczne skałki. Część z nich położona na szczytach lub grzbietach stanowi doskonałe punkty widokowe. Niektóre z nich jak np. Piotrowe Kamienie nie są niestety dostępne z powodu położenia na terenie chronionym, poza znakowanymi trasami. Inne leżą poza szlakami, ale można do nich dotrzeć nieoznaczonymi ścieżkami.

1. Obří skály

Największa grupa skalna Wysokiego Jesionika – Skały Olbrzyma, ciągnie się na długości ok. 500 metrów, zajmując jego najbardziej wysuniętą na północ ostrogę grzbietu. Ze szczytów skał zbudowanych z łupków rozciąga się piękna panorama Śnieżnika, Gór Bialskich i Złotych, czyli Rychlebów oraz doliny Białej Głuchołaskiej pod Jesenikiem.

Dojście: z Ramzovej (parking płatny lub bezpłatny – przy stacji wyciągu) szlakiem rowerowym, potem zielonym [4 km/350 m podejścia]

2. Skały Pasaku

Rejon Brannej, położonej u stóp Hrubego Jesenika, obfituje w skałki. Jedno z ich zgrupowań zlokalizowane jest na zboczu doliny Połomskiego potoku. Silnie zwietrzałe, amfibolitowe skały ciągną się na długości ok. 250 metrów, osiągając wysokość do 30 metrów. Wśród nich obejrzymy okazałe Kowadło, przypominający postać ludzką Pasak oraz naturalne okno skalne o wymiarach ok. 2×3,5 metra.

Dojście z Brannej ścieżką dydaktyczną [2,5 km, 150 m podejścia]

Kowadło w skałach Pasaku

3. Stracone Kamienie

Okazałe rumowisko skalne zbudowane z kwarcytów zajmuje spiętrzenie na południowym krańcu głównego grzbietu Hrubego Jesenika. Łatwo dostępne od strony ramienia Peca skały stanowią dobry punkt widokowy na Morawy i rejon Dlouhe strane. Z uwagi na położenie w pobliżu popularnego parkingu Skrzitek, skały są dość licznie nawiedzane przez turystów udających się w rejon Wysokich Hal.

Dojście: od płatnego okresowo parkingu na Skrzitku za znakami zielonymi [3 km/350 m podejścia]

Podejście pod Ztraceny kameny

4. Skały na Vozce

Metamorficzne łupki masywu Keprnika tworzą efektowne odsłonięcie na drugiej co do wysokości kulminacji tej części Hrubego Jesenika, według Czechów przypominające skamieniały powóz z woźnicą. Z rejonu skał roztaczają się dodatkowo ładne widoki na Hruby Jesenik.

Dojście: od płatnego okresowo parkingu na Czerwonohorskim Siodle za znakami czerwonymi, potem zielonymi [6,5 km/500 m podejścia]

Widok ze skał na Vozce na rejon Keprnika

5. Skały na Żarowym Wierchu

Dwa wierzchołki i zbocza Żarowego Wierchu zdobią metamorficzne skałki – najbardziej okazałe, choć najtrudniej dostępne, znajdują się pod tzw. Płoszyną oraz na północno-wschodniej kulminacji (ok. 1035 m n.p.m.). Główny szczyt stanowi popękana płyta skalna z okazałą panoramą gniazda Pradziada. Położenie poza szlakami sprawa że miejsce to rzadko odwiedzają turyści spieszący w masyw Pradziada.

Dojście: od placyku na przełęczy pod Lyrą bez znaków [4 km/160 m podejścia]

Pradziad ze skał na Żarowym Wierchu

6. Sokola Skała

Okazałe, 20-metrowe urwisko opadające z bocznego grzbietu Hrubego Jesenika w dolinę Sokolego Potoku, jest łatwo dostępne od strony grzbietowej, nieznakowanej dróżki. Na pd. zach. kulminacji Sokoła, w stronę doskonale widocznego stąd Pradziada, którego wieża telewizyjna stanowi obcy element w dzikim otoczeniu, znajdują się kolejne, mniejsze skałki. Po drugiej stronie widoczna jest dolina Średniej Opawy w otoczeniu pasma Orlika i grzbietu Żarowego Wierchu.

Dojście: z Videl za znakami niebieskimi, potem bez znaków [3,5 km/400 m podejścia]

Sokola Skała z drugiej kulminacji Sokoła

7. Piotrowe Kamienie

Półlegendarna grupa skalna w sąsiedztwie Pradziada wiosną i latem może być podziwiana jedynie z odległości ok. 200 metrów, z uwagi na ochronę cennych roślin endemicznych. Zbudowana z gnejsów i kwarcytów, poddanych mrozowemu wietrzeniu stanowi charakterystyczny element krajobrazu północnego krańca grzbietu Wysokich Hal.

Dojście: z Videl za znakami niebieskimi, potem bez znaków [3,5 km/400 m podejścia]

Piotrowe Kamienie

8. Skały wąwozu Białej Opawy

Zbudowany z łupków i kwarcytów wąwóz z licznymi, malowniczymi kaskadami, z których pojedyncze osiągają wysokość do 8 metrów, stanowi jedną z głównych atrakcji Hrubego Jesenika. Sprawia to że w sezonie letnim na ścieżce, zwłaszcza po jej odnowieniu, może być tłoczno. Najlepiej zatem wybrać się tu wiosną, gdy lód w kanionie stopnieje, albo wczesną jesienią, albo też wcześnie rano.

Dojście: od płatnego parkingu w Karlowej Studzience za znakami żółtymi [3 km/250 m podejścia]

W wąwozie Białej Opawy

9. Jelenie Kamienie

Okazała grupa skalna nad doliną Średniej Opawy, ciągnąca się na długości ok. 300 metrów, tworząc zróżnicowane formy skalne. Dół skał jest łatwo dostępny traktem z osady Biały Potok, potem przez zarośnięty teren prowadzą nikłe ścieżki. Z krawędzi urwisk rozciąga się widok na dolinę Białego Potoku i Niedźwiedzi Wierch.

Dojście: z Bilego Potoku bez znaków [2,5 km/250 m podejścia]

Na Jelenich Kamieniach

10. Karlińskie Kamienie

Położone ok. 1,5 km od Jelenich Kamieni, na kulminacji powyżej fylonitowe skały tworzą rozdzielony mur wzdłuż grzbietu, na długości ok. 500 metrów. Ich szczytowe partie, łatwo dostępne od strony ścieżki, prowadzącej równolegle do zgrupowania, po zachodniej stronie grzbietu, wynoszą się ponad okoliczne, gęste świerki, co sprawia że są dobrym punktem widokowym na najwyższe partie pasma Orlika i Niedźwiedziego Wierchu, a także grupę Pradziada i Żarowy Wierch.

Dojście: z Bilego Potoku bez znaków [4 km/450 m podejścia]

Orlik i Niedźwiedzi Wierch ze szczytowych partii Karlińskich Kamieni

Wkraczamy w Sudety Wschodnie. Masyw Śnieżnika, Góry Bialskie i Złote czyli po stronie czeskiej Rychlebskie to teren mniej zasobny w odsłonięcia skalne, ale i tu odkryjemy ciekawe miejsca, często pomijane przez turystów, choć leżące opodal uczęszczanych tras oraz formacje sięgające prawie 40 metrów wysokości.

Masyw Śnieżnika i Góry Bialskie

1. Trzy Siostry (PL)

Największa gnejsowa grupa skalna Gór Bialskich przez dłuższy czas położona była w ukryciu – gęstym lesie, choć opodal szlaku. Od kilku lat przy niebieskim szlaku stoi tablica, wskazując miejsce, gdzie należy skręcić by nie przegapić skał. Skały ciągnące się spękanym, potężnym murem z wydzielonymi trzema wieżycami porastają niestety brzozy, ograniczając widoczność. Aby cokolwiek zobaczyć należy wdrapać się na najłatwiej dostępną z sióstr, oczywiście zachowując ostrożność.

Dojście: za znakami niebieskimi ze Starego Gierałtowa, od tablicy informacyjnej w lewo bez znaków [2,5 km/280 m podejścia]

Środkowa z Trzech Sióstr

2. Pasterskie Skały (PL)

Najciekawsza bodaj grupa skalna w Masywie Śnieżnika zajmuje niepozorny boczny grzbiecik Krowiarek nad wsią Idzików. Zlepieńcowe skały przyjmują tu formę cienkich ścianek i iglic, ciągnąc się na długości ok. 500 metrów. W ostatnich latach do skałek wyznakowano od przystanku autobusowego w górnej części Idzikowa szlak niebieski.

Dojście: z górnej części Idzikowa bez znaków [500 m/50 m podejścia]

W Pasterskich Skałach

3. Skalny Mur na Żmijowcu (PL)

Nie są to może imponujące skały – bardziej wystająca z borówczysk grzęda, niemniej roztacza się stąd ładny widok na pobliski Śnieżnik, Średniak i Mały Śnieżnik. Większe urwisko znajduje się poniżej, na pd. zach. stoku Żmijowca – liczy ono prawie 20 metrów wysokości i można oglądać je ze zboczy Średniaka.

Dojście: z węzła szlaków na Puchaczówce za znakami czerwonymi, na środkowym Żmijowcu – w prawo, bez znaków [5 km/500 m podejścia]

Skały na środkowym Żmijowcu

4. Kamienne morze (Trójmorski Wierch) (PL/CZ)

Rozległe gnejsowe gołoborza opadają na oba skłony Trójmorskiego Wierchu – po polskiej są mniej zarośnięte, stąd stanowią dobry punkt widokowy na pn. część Masywu Śnieżnika, Góry Bystrzyckie oraz Rów Górnej Nysy. Postawiona na szczycie drewniana wieża umożliwia oglądanie dookolnej panoramy sięgającej Suszyny, Suchego Wierchu, Gór Orlickich, a przy dobrej widoczności także Stołowych i Sowich.

Dojście:od kościoła w Jodłowie bez znaków, potem znaki żółte i zielone [6,5 km/600 m podejścia]

Na Trójmorskim Wierchu, w tle Śnieżnik

5. Jaskółcze Skały (CZ)

Często omijane przez polskich turystów spieszących szlakiem zielonym od schroniska „Na Śnieżniku” na Śnieżnik leżą niemal przy samym skręcie szlaku, w miejsce, gdzie wychodzi na granicę państwa. Prowadzi do nich wydeptana ścieżka przez świerkowy las. Poniżej skał i nieco powyżej, również po czeskiej stronie, ciągną się rozległe gołoborza. Ze skał widoczna jest dolina Morawy oraz grzbiet Suszyny.

Dojście: z krańca Międzygórza za znakami czerwonymi, potem zielonymi, na koniec – od granicy bez znaków [5 km/700 m podejścia]

Pasmo Suszyny z Jaskółczych Skał

Góry Złote

1. Czarcie Ambony (CZ)

Rychlebska kazalnica, wiązana w nazwie z siłami nieczystymi, wznosi się stromo i wyniośle nad lesistym Raczym Wąwozem. Na szczycie gnejsowych urwisk urządzono zawieszoną efektownie platformę widokową, łatwo dostępną od strony grzbietu.

Dojście: od parkingu przy Tanecznej za znakami niebieskimi i zielonymi [500 m/100 m podejścia]

Pod Czarcimi Ambonami

2. Zgrupowanie na Trojaku (PL)

Gnejsy Gór Złotych tworzą na położonym tuż nad lądeckim uzdrowiskiem Trojaku prawdziwe miasteczko skalne z tak efektownymi formacjami jak Skalna Brama czy Skalny Mur oraz, niepozornie przedstawiający się od strony ścieżki, 27-metrowy Trojan z pięknym widokiem na Masyw Śnieżnika.

Dojście: od parkingu przy ul. Leśnej w Lądku-Zdroju za znakami niebieskimi [2 km/300 m podejścia]

Skalna Brama na Trojaku

3. Stołowe Skały (PL)

Największe zgrupowanie skał gnejsowych w Górach Złotych rozłożone jest wzdłuż zachodniego ramienia Królówki. Prowadzi wzdłuż nich zarastająca ścieżka krajoznawcza. Skały ciągną się na długości ok. 2 km z różnym nasileniem – najniżej położona, okazała Niżna znajduje się tuż powyżej szosy Lądek-Zdrój – Stronie Śląskie, natomiast Kobylicowa to rumowisko skalne na samym szczycie Królówki. Najciekawsze i łatwo dostępne są Niżna oraz Iglica – niestety widoki z nich są mocno ograniczone przez drzewa liściaste.

Dojście: ze Stójkowa bez znaków [1 km/100 m podejścia]

Niżna w Stołowych Skałach

4. Szafarowa Skała (CZ)

Bodaj najwyższa formacja skalna w Górach Złotych (ok. 35 metrów wysokości), zbudowana z granitognejsów, wznosi się potężnym masywem nad doliną Białej Wody, którą prowadzi szlak zielony. Na szczyt skały można się wdrapać stromo poprowadzoną od tyłu ścieżką. Rozciąga się stąd ładny widok na niedaleką Borówkową.

Dojście:z Białej Wody za znakami zielonymi [4 km/200 m podejścia]

Pod Szafarową Skałą

5. Sokole Skały (CZ)

Rzadko odwiedzany masyw skalny o wysokości do 20 metrów wznoszący się nad górną częścią doliny Srebrnego Potoku tuż powyżej szlaku zielonego prowadzącego od Nyżnerowskich Wodospadów na tak zwaną Przełęcz u Trzech Granic pomiędzy trzema wierzchołkami Smreka. Z zarastającej przecinki w rejonie skał ograniczone widoki na Smrek i Kowadło.

Dojście: od placyku na końcu Nyżnerova za znakami niebieskimi, potem bez znaków [5 km/350 m podejścia]

W Sokolich Skałach