Miasto (ok. 4,5 tysięcy mieszkańców) w dolinie Kwisy i na jej zboczach, na granicy Gór Izerskich, którego dolne partie sięgają 450 m n.p.m., górne zaś powyżej 700 m n.p.m. Pierwszy raz miejsce to wzmiankowane było w 1 połowie XVI wieku jako Fegebeutel tj. „Czyścisakwa”, przypuszczalnie od karczmy stojącej przy trakcie do Mirska. Stała osada pojawiła się jednak trochę później, u podnóża Opaleńca. W XVI stuleciu znano już co najmniej jedno miejscowe źródło mineralne, odnotowane jako „święte” we współczesnej literaturze fachowej, przy czym opisywano usprawniające metabolizm działanie wody ze zdroju.

Spa in Swieradow-Zdroj

Świeradowska zabudowa uzdrowiskowa

Jednakowoż, zbadanie leczniczych właściwości miejscowych źródeł nastąpiło dopiero w wieku XVIII. Podczas wojny trzydziestoletniej osada była terenem pochodów i grabieży wojsk obu stron, zwłaszcza z uwagi na bliskość granicy oraz zamku Gryf. W wieku XVIII znano dwa źródła, górne z nich ocembrowano, stawiając przy nim gościniec dla kuracjuszy. Koniec XIX wieku przyniósł rozbudowę urządzeń zdrojowych i rozwój miasteczka. Sama liczba kuracjuszy przybywających do miejscowych radoczynnych szczaw wzrosła 10-krotnie w okresie 20 lat. W roku 1909 doprowadzono tu z Mirska linię kolejową. Niemiecka nazwa miasta związana była z podaniami o łużyckim bożku – Flinsie (Flyncu), z polską były po wojnie pewne zawirowania. Ostatecznie stanęło na… świętym Andrzeju Świeradzie, czczonym szczególnie w… Tropiu nad Dunajcem.

Kościół w Świeradowie-Zdroju

Kościół w świeradowskim parku zdrojowym

Z zabytków obecnego Świeradowa zwraca uwagę Dom Zdrojowy z modrzewiową halą spacerową z roku 1899 – najdłuższą w śląskich uzdrowiskach, współczesny mu kościół św. Józefa, posiadający obecnie dwie nawy,  oraz tzw. Łazienki Leopolda przy górnym źródle – z lat 30-tych XIX stulecia. Ze Świeradowa-Zdroju prowadzi czerwony Główny Szlak Sudecki na Stóg Izerski i dalej, przez Wysoki Grzbiet, do Szklarskiej Poręby (kończąc swój bieg ostatecznie hen… w Paczkowie – po drugiej stronie Sudetów), a także szlak niebieski na Sępią Górę z jednej strony (dalej na Rozdroże Izerskie oraz Bobrowe Skały) i Halę Izerską (dalej – do Szklarskiej Poręby), z drugiej. Na Stóg Izerski można również wjechać koleją gondolową z przełęczy w grzbiecie oddzielającym Świeradów od Czerniawy-Zdroju.

Spring hall in Swieradow-Zdroj

Przed domem zdrojowym w Świeradowie-Zdroju

Obecnie, spacerując po Świeradowie-Zdroju ma się mieszane wrażenia. Język naszych zachodnich sąsiadów pojawia się na każdym kroku i nie jest to jedynie zwyczajowe „Zimmer Frei”. Jest również wszędzie słyszalny. Nazwy pensjonatów, placówek usługowych, potraw są co najmniej dwujęzyczne, przy czym często układ wersji językowych jest alfabetyczny, a gotyk (wiadomo) bardziej strzelisty niż nasza rodzima czcionka. Mamy zatem kurhauzy i kurhotele (w końcu jakoś do polszczyzny trafiło słowo kurort), przed obiektami noclegowymi pojawiają się sąsiednie barwy narodowe. Nie dziwi nazwa domu wczasowego „Berliner”. W końcu Świeradów żyje z potomków Hegla, Haendla i Schillera. Wspomniane kurhauzy i kuruelnezy (kur-wellness się pisze bodajże) wydają się też na pierwszy rzut oka lepsze od sypiących się domów FWP. Można nawet zaryzykować twierdzenie, że Świeradów – przykład przecież miasta sukcesu, wyprzedza pewną epokę, która czeka kiedyś również ziemie położone dalej, na wschód od Kwisy. A to, że Polak będzie czuł się w Świeradowie nieswojo – nieważne, bo przecież działanie miejscowych przedsiębiorców to nie jego zafajdany interes. Czy też raczej geschaeft.

Hala spacerowa

MAPA

PROPOZYCJE WYCIECZEK

TRASA

GALERIA DODATKOWA

Widoki na Świeradów-Zdrój ze zboczy Sępiej Góry

Przed halą spacerową

Wnętrza hali spacerowej

Advertisements