Miasto – ok. 2,5 tys. mieszkańców na Pogórzu Kaczawskim w dolinie Kaczawy. Pierwsza wzmianka o osadzie w tym miejscu pochodzi z roku 1268. Prawa miejskie Świerzawa otrzymała w roku 1296 z rąk księcia świdnickiego Bolka I. Dzięki położeniu przy szlaku handlowym z Czech miasteczko rozwijało się, lecz trapiły je liczne pożary. Jeszcze w 2 połowie XIII wieku (przed 1268) powstał poza murami zachowany do dziś romański kościół św. Jana i Katarzyny, w kolejnym stuleciu (1382) kościół Wniebowzięcia NMP – w okolicy bramy górnej wychodzącej na trakt jeleniogórski. W wieku XVI Świerzawa, podobnie jak inne śląskie miasteczka, szybko przyjęły protestantyzm – już w roku 1518 w pobliskim Nowym Kościele uczeń Marcina Lutra Melchior Hoffman wygłosił pierwsze na Śląsku kazanie zawierające tezy luterańskie.

Romański kościół w Świerzawie

W roku 1608 miasto dotknął wielki pożar, kolejne zniszczenia przyniosła wojna trzydziestoletnia. W roku 1693 Leopold I wydał dla Świerzawy przywilej górniczy zezwalający na wydobycie złota, srebra i ołowiu, jednak miejscowe ubogie złoża nie pozwoliły na opłacalną eksploatację. Po kolejnych dwóch pożarach – w roku 1762 i 1808 r. nakazano w mieście budowę domów wyłącznie z materiałów trwałych. Koniec XIX wieku przyniósł doprowadzenie linii kolejowej Marciszów – Złotoryja, budowę gazowni oraz oświetlenia elektrycznego.

Świerzawa - kościół romański

Teren kościoła w Świerzawie

Obecnie Świerzawa jest małym miasteczkiem przy skrzyżowaniu bocznych dróg: Kaczorów – Złotoryja oraz Jelenia GóraJawor. Jej najcenniejszym zabytkiem jest wspomniany kościół romański zachowany w niezmienionej bryle, z wieżą oraz zakrystią z roku 1506. Udostępnione do zwiedzania (po telefonicznym umówieniu się) jest wnętrze z XIII-wiecznymi malowidłami na ścianach przedstawiającymi zwierzęta (w tym m.in…. żyrafę) oraz motywy roślinne, a także renesansowymi płytami nagrobnymi. W dawnym prezbiterium zachował się kamienny ołtarz, w kruchcie zaś portal z motywem roślinnym. Drugi kościół – Wniebowzięcia NMP pochodzi z 2 połowy XIV wieku i posiada barokowe wyposażenie, trzeci, neogotycki św. Józefa, poewangelicki – z końca XIX wieku. Ratusz i kamieniczki w rynku pochodzą z okresu po pożarze w roku 1808.

IMG_1659

Portal dawnego kościoła w Świerzawie

LINKI

WIRTUALNA PREZENTACJA ŚWIERZAWSKICH FRESKÓW

MAPA

OSMAPA