Wieś nad Zadrną w Kotlinie Krzeszowskiej na wysokości ok. 450  m n.p.m. Osada związana jest z zespołem klasztornym zakonu cystersów. Pierwszy klasztor ufundowała w Krzeszowie wdowa po księciu wrocławskim Henryku Pobożnym – księżna Anna w rok po bitwie pod Legnicą (1241), sprowadzając tu benedyktynów z czeskich Opatowic. W 1289 dobra zakonu wykupił książę Bolko I zwany Surowym i sprowadził w roku 1292 do Krzeszowa henrykowskich cystersów. Kościół klasztorny stał się miejscem spoczynku książąt świdnicko-jaworskich. Obok Bolka I spoczęli tu Bernard Świdnicki, Henryk I książę jaworski, Henryk II świdnicki oraz Bolko II Mały. Dzięki książęcym i prywatnym beneficjom opactwo stało się jednym z największych posiadaczy ziemskich na Śląsku, wspierając rozwój osadnictwa i rolnictwa. Podczas wojen husyckich klasztor został spustoszony.

Bazylika krzeszowska

Fronton krzeszowskiej bazyliki

Kolejne trudne chwile klasztoru to okres reformacji i lata wojny trzydziestoletniej. Opactwo przetrwało jednak aż do sekularyzacji zakonów na obszarze Królestwa Prus w roku 1810. W roku 1919 opactwo objęli benedyktyni z klasztoru w Pradze. W roku 1940 klasztor przejęły władze III Rzeszy. Umieszczono w nim m.in. Niemców karpackich, a zimą 1944 niemieckich przesiedleńców z Węgier. Pod koniec wojny w klasztorze zdeponowano zbiory Biblioteki Pruskiej z Berlina, które zostały następnie przejęte przez Uniwersytet Jagielloński. W 1946, w klasztorze pojawiły się siostry benedyktynki ze Lwowa.

W Krzeszowie

W Krzeszowie

Głównym zabytkiem Krzeszowa jest bazylika Wniebowzięcia NMP – dawny kościół klasztorny. Pierwszy romański kościół został wzniesiony w tym miejscu w końcu XII wieku i poświęcony w roku 1292. Obecna świątynia ma barokową bryłę z zosstała wzniesiona w latach 1728-1735. Na portalu i fasadzie znalazły się rzeźby praskiego rzeźbiarza Ferdynanda Brokoffa. Wnętrze posiada bogaty wystrój rokokowy – stalle i organy rzeźbione przez A. Dorazila, freski – dzieło J. Neunhertza, obrazy „śląskiego Rembrandta” – M. Willmanna. Za prezbiterium, we wzniesionej w latach 1735-1747 kaplicy o rokokowym wnętrzu, znajduje się mauzoleum Piastów świdnickich.

Krzeszowski nepomuk

Nepomuk nad Zadrną

W roku 1998 kościół uzyskał miano bazyliki mniejszej. W ołtarzu głównym mieści się  uznawany za cudowny obraz Matki Boskiej Łaskawej. Jest to najstarszy, bo XIII-wieczny wizerunek Matki Boskiej na ziemiach Polski, i jeden z pięciu najstarszych w Europie. Obraz namalowany jest temperą na modrzewiowej desce o rozmiarach 60 x 37,5 cm. Obraz otacza barokowa rama z kunsztowną ornamentacją i napisem „Gratia Sanctae Mariae” (Łaska Świętej Maryi). Twórca ani też data namalowania obrazu nie są znane. Z obrazem związany jest przekaz o jego ukryciu podczas husyckich wojen i odnalezieniu po około 200 latach pod podłogą zakrystii. W czerwcu 1997 r. Jan Paweł II podczas pielgrzymki do Legnicy ukoronował obraz. W ostatnich latach przeprowadzono gruntowny remont bazyliki i otoczenia.

Kościół św. Józefa w Krzeszowie

Kościół św. Józefa

Przy bazylice znajduje się mniejszy barokowy, jednonawowy kościół św. Józefa z lat 1690-1696 o bogatym wystroju m.in. malowidłach Michaela Willmanna – na malowidle przedstawiającym Maryję i Józefa proszących o nocleg w Betlejem twórca pod postacią karczmarza umieścił swój autoportret. W strefie prezbiterialnej kościoła dominuje scena Pokłonu Trzech Króli. W kaplicach obiegających nawę umieszczone zostały sceny smutków i radości św. Józefa, utrzymane w typie barokowego malarstwa niderlandzkiego.

Łąki nad Krzeszowem

Krzeszowskie łąki

W okolicy, wśród malowniczych łąk i pól rozsiane są barokowe stacje Kalwarii Krzeszowskiej z lat 1703-1717 (łącznie 16 kaplic i 32 stacje). W przysiółku Betlejem znajdziemy urokliwy drewniany pawilon letni na wodzie – dawne miejsce odpoczynku opatów krzeszowskich z 1674 roku. Po sekularyzacji dóbr zakonnych w 1810 r. pawilon służył za magazyn. W XIX wieku Betlejem stało się popularnym celem wycieczek z Krzeszowa –  powstała tu gospoda. Przez Krzeszów przebiega czerwony Główny Szlak Sudecki z Lubawki w Krzeszowskie Wzgórza i dalej do Sokołowska oraz szlak żółty na Gorzeszowskie Skałki.

Betlejem Krzeszowskie

MAPA

WIĘCEJ O KRZESZOWSKIM SANKTUARIUM

PROPOZYCJA WYCIECZKI

KRZESZOWSKIE WZGÓRZA I ŁĄKI

GALERIA DODATKOWA

Krzeszów - aleja ku bazylice Krzeszów - brama do kaplicy książąt

Kompleks kościoła i klasztoru w Krzeszowie / Wejście na teren mauzoleum Piastów Śląskich

Aleja do bazyliki NMP / Zwieńczenie fasady zachodniej bazyliki
Nawa główna bazyliki / Zbliżenie na prezbiterium
Ambona i prospekt organowy w bazylice krzeszowskiej
Transept bazyliki / Wieża północno-zachodnia
Halowy kościół św. Józefa i jego wnętrze
Advertisements