Wieś w dolinie pomiędzy Górami Kruczymi a północnym krańcem Gór Stołowych – Zaworami. Istniała już na początku XIII stulecia jako czeska osada i bardzo szybko uzyskało prawa miejskie z rąk Wacława II Przemyślidy. W połowie XIV wieku miasteczko oraz przyległe dobra przeszły we władanie krzeszowskich cystersów, którzy byli właścicielami osady aż do likwidacji zakonu w 1810 roku. W 1426 roku Chełmsko, nie posiadające murów obronnych, splądrowali husyci. W XVI wieku ludność miasteczka zajęła się tym, z czego Chełmsko Śląskie jest znane do dziś – chałupniczym tkactwem. Z uprawianego na okolicznych polach lnu wyrabiano płótno i sukno, które sprzedawano. W roku 1580 cesarz Rudolf II potwierdził prawa miejskie i przywileje Chełmska, które uzyskało prawo do tygodniowych targów oraz dwóch jarmarków rocznie – w miesiącu sierpniu i październiku.

Zbliżenie na Chełmsko Śl.

Widok na Chełmsko Śl. z Granicznego Grzbietu

Początkowe lata wojny 30-letniej to niespokojny okres, podczas którego w roku 1620 doszło  do zabójstwa opata krzeszowskiego, za co miejscowość na kilka lat utraciła prawa miejskie. Po wojnie następuje znaczny rozwój miejscowego rzemiosła – pod koniec XVII wieku organizowano nawet dwa targi tygodniowo, na których handlowano tkackimi wyrobami. Na początku XVIII stulecia, w roku 1707 powstał zachowany do dziś za wyjątkiem jednego – Judasza zespół drewnianych podcieniowych domów tkackich zwany Dwunastoma Apostołami. W roku 1763 wraz ze sprowadzeniem z Bawarii tkaczy adamaszku zbudowano drewniano-murowany kompleks Siedmiu Braci, z których pozostał tylko jeden dom. Bunty tkaczy, na kanwie których swój noblowski dramat oparł Gerhart Hauptmann, nie ominęły również Chełmska Śląskiego. W 1793 z powodu zbyt wysokich cen przędzy wybuchły zamieszki, które szybko rozprzestrzeniły się na sąsiednie miejscowości – Lubawkę i Kamienną Górę.

Chelmsko Slaskie - former town square

Ryneczek w Chełmsku Śl.

Upadek tkactwa, a przy okazji miasteczka rozpoczął się w połowie XIX wieku. Mimo to w roku 1896 roku do Chełmska doprowadzono kolej z Kamiennej Góry oraz podjęto próby mechanizacji produkcji. Chełmsko Śląskie zaczęło wtedy obsługiwać ruch turystyczny, korzystając z bliskości Adrszpachu i Krzeszowa. Po II wojnie światowej Chełmsko utraciło prawa miejskie, dziś, będąc nieco zapomnianą, przygraniczną miejscowością z bogatą przeszłością, stara się o ich uzyskanie. Barokowy kościół św. Rodziny górujący nad ryneczkiem  z XVII-wiecznymi kamieniczkami, wąskie uliczki oraz przede wszystkim tkackie domki z izbą rzemiosła i możliwością nabycia resztek wyrobów miejscowych przędzalni, posiadają urok i przyciągają. Próby kultywacji tkackich tradycji napotykają trudności, m.in. w roku 2010 z powodu problemów finansowych nie odbył się coroczny sierpniowy Jarmark Tkaczy Śląskich. Przez Chełmsko Śląskie przebiega niebieski szlak turystyczny z Lubawki w Zawory.

MAPA

GALERIA

Twelve Disciples

Domki tkaczy w Chełmsku Śląskim

Podcienia Dwunastu Apostołów
Kościół św. Rodziny
Advertisements